PAKIET DOKUMENTACJI: CUDZOZIEMCY I PRACOWNICY DELEGOWANI
Wypadek przy pracy w zatrudnieniu transgranicznym
NEW PROJECT Andrzej Brzeziński
https://newproject360.pl/procedura-powypadkowa-ab/cudzoziemcy-i-delegowani.html
WERSJA PAKIETU 1.1  |  STAN PRAWNY NA DZIEŃ 20 SIERPNIA 2026 R.
============================================================

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania
pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. 2025 poz. 621, obowiązuje od 1 czerwca 2025 r.): art. 4
(dokumenty pobytowe i okresy przechowywania), art. 5 (umowa na piśmie
przed dopuszczeniem do pracy, wersja w zrozumiałym języku, tłumaczenie
przysięgłe), art. 6 (zezwolenia, w tym dla delegowanych), art. 84 (kary).

Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania
pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP
(t.j. Dz.U. 2025 poz. 1567): art. 4 (roszczenie o zaległe wynagrodzenie
i domniemanie trzymiesięcznego zatrudnienia), art. 6 i 7 (odpowiedzialność
wykonawcy i solidarna w łańcuchu), art. 9 i 10 (przestępstwa).

Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach
świadczenia usług (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1682): art. 4 (gwarantowane
warunki zatrudnienia, w tym BHP), art. 4a i 4b (12 i 18 miesięcy),
art. 4d (delegowani pracownicy tymczasowi), art. 7 i 8 (odpowiedzialność
solidarna), art. 24 (osoba do kontaktu z PIP, oświadczenie), art. 25
(dokumenty w Polsce, tłumaczenia, terminy).

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(t.j. Dz.U. 2026 poz. 199): art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1,
art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1.

Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 277): art. 237(3) § 1 i 2,
art. 237(4) § 1 i 3, art. 234, art. 304.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania
okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870):
§ 2, § 3, § 7, § 8, § 9, § 11, § 13, § 14, § 16.

Źródło tekstów: isap.sejm.gov.pl.


DWIE ZASADY, OD KTÓRYCH WSZYSTKO ZALEŻY

  1. DECYDUJE PODSTAWA ZATRUDNIENIA, NIE OBYWATELSTWO.
     Obowiązkowo ubezpieczeniom podlegają osoby, które na obszarze
     Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Przepis nie stawia
     żadnego warunku obywatelstwa. Ubezpieczenie powstaje z mocy prawa
     OD DNIA NAWIĄZANIA STOSUNKU PRACY, a nie od dnia zgłoszenia do ZUS
     ani od dnia wydania zezwolenia na pracę.

     Popularne przekonanie, że cudzoziemiec na pobycie czasowym nie
     podlega ubezpieczeniu, wynika z błędnego odczytania art. 5 ust. 2
     ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wyłączenie dotyczy
     wyłącznie osób, które jednocześnie mają pobyt niemający charakteru
     stałego ORAZ są zatrudnione w obcych przedstawicielstwach
     dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach
     specjalnych lub instytucjach międzynarodowych.

  2. BARIERA JĘZYKOWA PODWAŻA DOKUMENTACJĘ.
     Przepisy o szkoleniach BHP nie zawierają wprost wymogu prowadzenia
     szkolenia w języku zrozumiałym dla pracownika. Wymóg wynika jednak
     z art. 237(3) § 1 Kodeksu pracy: nie wolno dopuścić do pracy osoby,
     która nie ma dostatecznej znajomości przepisów i zasad BHP.
     Szkolenie w niezrozumiałym języku takiej znajomości nie daje,
     a podpis na liście obecności potwierdza wtedy obecność, nie wiedzę.


ZAWARTOŚĆ PACZKI

01_Dokumenty_Edytowalne_Word\  (9 wzorów .docx do wypełnienia)

  01_Karta_Dopuszczenia_Cudzoziemca_do_Pracy.docx
      Dokumenty pobytowe, umowa, wersja w zrozumiałym języku,
      przygotowanie do pracy i terminy przechowywania.

  02_Potwierdzenie_Zapoznania_z_Zasadami_BHP.docx
      Z polem na język czynności, dane tłumacza i sposób
      sprawdzenia, czy pracownik naprawdę zrozumiał treści.

  03_Zgłoszenie_Wypadku_Cudzoziemca.docx
      Z miejscem na relację w języku poszkodowanego
      i na tłumaczenie na polski.

  04_Oświadczenie_Poszkodowanego_z_Tłumaczem.docx
      Dwie wersje językowe opisu zdarzenia oraz osobne
      oświadczenie tłumacza o rzetelności przekładu.

  05_Oświadczenie_Świadka.docx
      Z odnotowaniem języka czynności i pracodawcy świadka.

  06_Protokół_Zapoznania_z_Protokołem_Powypadkowym.docx
      Czynność obowiązkowa przed zatwierdzeniem protokołu,
      wraz z pouczeniem o prawach poszkodowanego.

  07_Zawiadomienie_Pracodawcy_Delegującego.docx
      Kierowane do osoby wyznaczonej do kontaktów z PIP.

  08_Karta_Kontrolna_Dokumentacji_Delegowania.docx
      Jedenaście wymogów wobec pracodawcy delegującego
      oraz dwie czynności wyłączające odpowiedzialność
      solidarną wykonawcy.

  09_Karta_Kontrolna_Postępowania_Powypadkowego.docx
      Piętnaście czynności z terminami oraz punkty
      wymagające osobnego sprawdzenia przy cudzoziemcach.


KOLEJNOŚĆ UŻYCIA

  PRZED DOPUSZCZENIEM DO PRACY
  1. Żądanie ważnego dokumentu pobytowego i zachowanie kopii.
  2. Umowa na piśmie przed dopuszczeniem do pracy, a przy umowie
     polskojęzycznej także jej treść w wersji zrozumiałej.
  3. Karta dopuszczenia do pracy (dokument 01).
  4. Szkolenie BHP i instruktaż wraz z potwierdzeniem (dokument 02).

  PO WYPADKU
  5. Pierwsza pomoc i zabezpieczenie miejsca zdarzenia.
  6. Zgłoszenie wypadku (dokument 03).
  7. Przy delegowaniu: zawiadomienie pracodawcy zagranicznego
     i osoby wyznaczonej do kontaktów z PIP (dokument 07).
  8. Przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym: zawiadomienie
     okręgowego inspektora pracy i prokuratora.
  9. Zapewnienie tłumacza PRZED wysłuchaniem poszkodowanego.
 10. Oświadczenia poszkodowanego i świadków (dokumenty 04 i 05).
 11. Zapoznanie poszkodowanego z protokołem (dokument 06).
 12. Sporządzenie protokołu w 14 dni, zatwierdzenie w 5 dni.
 13. Kontrola kompletu (dokumenty 08 i 09).


TERMINY

  Umowa na piśmie                      przed dopuszczeniem do pracy
  Oświadczenie do PIP przy delegowaniu najpóźniej w dniu rozpoczęcia
                                       świadczenia usługi
  Zawiadomienie pracodawcy poszkodow.  niezwłocznie
  Sporządzenie protokołu               14 dni od zawiadomienia
  Zatwierdzenie protokołu              5 dni od sporządzenia
  Dokumenty dla PIP przy delegowaniu   5 dni roboczych od wniosku
  Dokumenty po zakończeniu delegowania 15 dni roboczych, przez 2 lata
  Kopie dokumentów pobytowych          okres pracy oraz 2 lata od końca
                                       roku, w którym stosunek ustał
  Dokumentacja powypadkowa             10 lat


PRACA BEZ ZEZWOLENIA

  Nielegalność pracy nie unieważnia stosunku pracy. O jego istnieniu
  decyduje sposób faktycznego wykonywania pracy. Jeżeli stosunek pracy
  istniał, obowiązek ubezpieczenia powstał z mocy prawa, a zdarzenie
  ocenia się według zwykłej definicji wypadku przy pracy.

  Cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu pobytowego,
  któremu powierzono pracę, przysługuje roszczenie o zaległe
  wynagrodzenie, a przy jego dochodzeniu DOMNIEMYWA SIĘ ISTNIENIE
  STOSUNKU PRACY PRZEZ OKRES 3 MIESIĘCY, chyba że pracodawca albo
  cudzoziemiec dowiodą innego okresu.

  Odmowa sporządzenia protokołu z powołaniem się na brak zezwolenia
  jest błędem, który pogarsza sytuację pracodawcy w postępowaniu.


DELEGOWANIE Z POLSKI ZA GRANICĘ

  Przy delegowaniu w ramach Unii Europejskiej pracownik zwykle
  pozostaje w polskim systemie ubezpieczeń, co potwierdza zaświadczenie
  A1 wydawane przez ZUS. Świadczenia wypadkowe wypłaca wtedy ZUS na
  polskich zasadach, a okoliczności ustala zespół powypadkowy powołany
  przez polskiego pracodawcę, według polskiego wzoru protokołu.

  Uwaga na różnicę: podróż służbowa to nie to samo co delegowanie.
  Wypadek w czasie podróży służbowej, w okolicznościach innych niż
  zwykłe wykonywanie pracy, traktuje się NA RÓWNI z wypadkiem przy
  pracy, chyba że został spowodowany postępowaniem pracownika
  niepozostającym w związku z powierzonymi zadaniami.


CZEGO TE WZORY NIE OBEJMUJĄ

  Umowy zlecenia, przy której sporządza się kartę wypadku, oraz
  skierowania z agencji pracy tymczasowej, gdzie role dzielą się
  między agencję a pracodawcę użytkownika. Wzory w osobnych paczkach
  pod adresem https://newproject360.pl/procedura-powypadkowa-ab/

  Urzędowego wzoru protokołu powypadkowego, który znajduje się
  w pakiecie podstawowym pod tym samym adresem.


WAŻNE

  Materiały mają charakter wzorów pomocniczych i nie zastępują
  indywidualnej oceny prawnej konkretnego zdarzenia.

  Kontakt: NEW PROJECT Andrzej Brzeziński
  Telefon: 663-990-900
  E-mail: office@newproject360.pl
  https://newproject360.pl/procedura-powypadkowa-ab/

  Wersja pakietu 1.1. Stan prawny na dzień 20 sierpnia 2026 r.
