Uporządkowanie chemii w firmie od zera wygląda groźnie, dopóki nie rozłoży się go na kroki. Kolejność nie jest kwestią wygody: nie da się ocenić ryzyka bez kart, ani dobrać środków bez oceny. Poniżej dziesięć kroków w czterech etapach. Przy każdym dokument, który po nim zostaje, i przepis, z którego wynika.
Etap 1: rozpoznanie
-
Zinwentaryzuj chemię
Spisz wszystko, co stosowane, wytwarzane albo uwalniane: produkty kupione oraz pyły, opary i spaliny powstające w procesie.
Podstawa: § 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych. Zostaje: lista wyjściowa do spisu.
-
Zbierz i sprawdź karty charakterystyki
Uzyskaj od dostawców aktualne karty w języku polskim i sprawdź daty w sekcji 16. Brakujące zamów, przeterminowane wymień.
Podstawa: art. 221 § 2 Kodeksu pracy oraz art. 31 rozporządzenia REACH. Zostaje: komplet kart i wykaz kart.
-
Rozstrzygnij status i zbuduj spis
Dla każdej pozycji ustal, czy jest czynnikiem stwarzającym zagrożenie, i zbuduj aktualny spis substancji i mieszanin z oznaczeniem substancji CMR.
Podstawa: art. 221 § 2 Kodeksu pracy oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia o czynnikach chemicznych. Zostaje: aktualny spis.
Etap 2: ocena
-
Oceń ryzyko na piśmie
Dla każdego stanowiska oceń ryzyko, uwzględniając osiem elementów z rozporządzenia, narażenie łączne i prace o istotnym wzroście narażenia. Udostępnij ocenę lekarzowi.
Podstawa: § 3 rozporządzenia o czynnikach chemicznych oraz art. 226 Kodeksu pracy. Zostaje: pisemna ocena ryzyka.
-
Zaplanuj i wykonaj badania i pomiary
Tam, gdzie występuje czynnik chemiczny, zaplanuj pomiary: pierwszy w ciągu 30 dni od rozpoczęcia działalności, kolejne z częstotliwością zależną od wyniku wobec NDS.
Podstawa: § 3, § 4 i § 6 rozporządzenia o badaniach i pomiarach czynników szkodliwych. Zostaje: harmonogram badań, sprawozdania, rejestr i karta.
Etap 3: środki i procedury
-
Ogranicz ryzyko w kolejności
Sprawdź substytucję, potem ograniczenie u źródła i ochronę zbiorową, a środki ochrony indywidualnej dobierz na końcu, do konkretnego zagrożenia.
Podstawa: § 7 i § 8 rozporządzenia o czynnikach chemicznych. Zostaje: plan działań i dobór środków ochrony.
-
Uporządkuj magazynowanie i oznakowanie
Zapewnij właściwe opakowania, segregację substancji niezgodnych oraz widoczne oznakowanie stanowisk, pojemników i przelewek.
Podstawa: art. 221 § 1 i 2 Kodeksu pracy oraz § 10 rozporządzenia o czynnikach chemicznych. Zostaje: procedura magazynowania i zasady oznakowania.
-
Przygotuj procedury awaryjne i pierwszą pomoc
Opracuj procedury na wypadek awarii, zapewnij środki ratownicze i zasady pierwszej pomocy oraz zaplecze: myjki do oczu, natryski, sorbenty.
Podstawa: § 11 i § 12 rozporządzenia o czynnikach chemicznych. Zostaje: procedura awaryjna i instrukcja pierwszej pomocy.
Etap 4: ludzie i utrzymanie
-
Poinformuj, przeszkol i skieruj na badania
Przekaż informację o ryzyku, wydaj instrukcje bezpiecznego stosowania, przeprowadź instruktaż i skieruj pracowników na badania profilaktyczne z opisem czynników.
Podstawa: art. 226 pkt 2, art. 229 i art. 237(4) Kodeksu pracy. Zostaje: informacja o ryzyku, potwierdzenia, skierowania.
-
Utrzymuj dokumentację w aktualności
Aktualizuj spis i karty przy każdej zmianie, powtarzaj pomiary w terminie, ponawiaj ocenę ryzyka po zmianie składu, procesu albo na wniosek lekarza, i śledź zmiany przepisów.
Podstawa: § 4 rozporządzenia o czynnikach chemicznych oraz art. 221 Kodeksu pracy. Zostaje: aktualna dokumentacja i przegląd stanu prawnego.
Dokument do każdego kroku
Cztery pakiety wzorów pokrywają wszystkie dziesięć kroków: ocena ryzyka, rejestry i spisy, procedury oraz informowanie i szkolenie. Arkusze prowadzą spis i harmonogram badań.