Przepis wchodzi w życie 11 stycznia 2027 r. i nie przewiduje żadnego okresu przejściowego po tej dacie. Sześciomiesięczne vacatio legis jest właśnie czasem na przygotowanie. Praktyczny termin jest jednak wcześniejszy od formalnego, bo rozwiązania organizacyjne wymagają zakończonej konsultacji, a przy braku komisji bhp także opinii lekarza medycyny pracy.
Cztery etapy
- Etap 1, do końca października 2026 r. Rozpoznanie. Wykaz stanowisk, wyznaczenie wydatku energetycznego, przegląd wyników badań i pomiarów, przegląd zaplecza. Cztery zadania, po których wiadomo, który próg działa gdzie.
- Etap 2, listopad 2026 r. Ocena i wybór. Aktualizacja oceny ryzyka o czynnik termiczny, wybór rozwiązań technicznych i organizacyjnych wraz z uzasadnieniem, przygotowanie projektu do konsultacji.
- Etap 3, grudzień 2026 r. i początek stycznia 2027 r. Konsultacja i ogłoszenie. Konsultacja w komisji bhp albo z pracownikami, opinia lekarza, porozumienie ze związkami zawodowymi w sprawie posiłków i napojów, ogłoszenie ustalonych rozwiązań.
- Etap 4, od 11 stycznia 2027 r. Sezon. Uruchomienie dziennika odczytów, procedura wstrzymania pracy, instruktaż, a przed pierwszą falą upałów sprawdzenie skuteczności wdrożonych rozwiązań.
Etap 1: rozpoznanie
-
Wykaz stanowisk z podziałem na miejsce pracy
Każde stanowisko przypisane do jednej z dwóch kategorii: praca w pomieszczeniu pracy albo praca na otwartej przestrzeni. Stanowiska mieszane opisać osobno dla każdej części zmiany. Rozstrzygnięcia wątpliwe, na przykład praca w wiacie albo w hali bez ścian bocznych, uzasadnić w jednym zdaniu.
Zostaje: wykaz stanowisk. Podstawa: § 30a ust. 3 i 4 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
-
Wyznaczenie wydatku energetycznego
Osobno dla kobiet i mężczyzn, metodą uznaną, z zapisem metody, daty i osoby wykonującej. To zadanie rozstrzyga, czy na stanowisku próg wynosi 25 czy 28 stopni i czy przy pracy na zewnątrz obowiązuje granica 32 stopni.
Zostaje: arkusz wyznaczenia wydatku energetycznego. Podstawa: § 30a ust. 1 i 3 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
-
Przegląd badań i pomiarów mikroklimatu
Czy występuje mikroklimat gorący albo zimny, kiedy wykonano ostatnie badania, czy zachowano częstotliwość, czy wyniki są wpisane do rejestru czynników i do karty badań. Jeżeli badań nie było, a przesłanka występuje, zaplanować je.
Zostaje: sprawozdanie laboratorium, wpisy do rejestru i karty. Podstawa: § 12, § 14 i § 18 rozporządzenia o badaniach i pomiarach czynników szkodliwych
-
Przegląd zaplecza
Pomieszczenie do ogrzewania się przy pracy na otwartej przestrzeni, klimatyzowane pomieszczenie do wypoczynku przy gorącu technologicznym, odległość do wody zdatnej do picia, osłony okien i świetlików, jadalnia. Wynikiem jest lista braków z terminami uzupełnienia.
Zostaje: lista kontrolna zaplecza. Podstawa: § 29 ust. 3 i § 113 rozporządzenia oraz § 37, § 38 i § 44 załącznika nr 3
Etap 2: ocena i wybór rozwiązań
-
Aktualizacja oceny ryzyka o czynnik termiczny
Charakter, stopień i czas ekspozycji, osobno dla ekspozycji letniej i zimowej, z uwzględnieniem aklimatyzacji, odzieży i osób z grup chronionych. Karta oceny sprzed zmiany przepisów nie może uwzględniać progów, których wtedy nie było.
Zostaje: karta oceny ryzyka termicznego. Podstawa: art. 226 Kodeksu pracy oraz § 39a ust. 1 i 3 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
-
Wybór rozwiązań technicznych
Z uzasadnieniem, dlaczego te, a nie inne, oraz z zapisem, gdzie i dlaczego nie są możliwe ze względów technologicznych. Rozwiązania techniczne wymagają zwykle czasu i nakładów, więc muszą być zaplanowane wcześniej niż organizacyjne.
Zostaje: plan działań z terminami i osobami odpowiedzialnymi. Podstawa: § 30a ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
-
Przygotowanie projektu rozwiązań organizacyjnych
Konkretny dokument, a nie kierunek: które stanowiska, jakie rozwiązanie, od jakiej temperatury, kto mierzy, kto decyduje o wstrzymaniu pracy. Projekt jest przedmiotem konsultacji, więc musi być gotowy przed nią.
Zostaje: projekt rozwiązań organizacyjnych. Podstawa: § 30a ust. 3 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
Etap 3: konsultacja i ogłoszenie
-
Wybór przedstawicieli pracowników, jeżeli ich nie ma
Ogłoszenie o wyborze, wybór przez załogę, protokół z wyboru. Zadanie potrzebne tylko tam, gdzie nie działa komisja bhp ani związki zawodowe.
Zostaje: protokół wyboru przedstawicieli pracowników
-
Konsultacja
W ramach komisji bhp, na posiedzeniu z tematem w porządku obrad, albo w trybie art. 237(11a) Kodeksu pracy, w godzinach pracy i z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany.
Zostaje: protokół konsultacji albo protokół posiedzenia komisji bhp. Podstawa: § 30a ust. 5 i 6 rozporządzenia oraz art. 237(11a) § 1 i 3 Kodeksu pracy
-
Opinia lekarza medycyny pracy
Obowiązkowa u pracodawcy, u którego nie powołano komisji bhp. Wniosek z opisem warunków, projektem rozwiązań i załączoną oceną ryzyka. Termin odpowiedzi warto uzgodnić wcześniej, bo od niego zależy cały harmonogram.
Zostaje: wniosek i opinia. Podstawa: § 30a ust. 6 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
-
Porozumienie w sprawie posiłków i napojów
Wykaz stanowisk uprawnionych, zasady wydawania i warunki uzasadniające wydanie posiłku w innej formie niż danie gorące. Przy działających związkach zawodowych wymagane jest porozumienie, czyli zgoda, więc temat trzeba otworzyć z zapasem.
Zostaje: porozumienie albo opinia przedstawicieli pracowników. Podstawa: § 5 rozporządzenia o profilaktycznych posiłkach i napojach
-
Ustalenie i ogłoszenie rozwiązań
Po zakończeniu konsultacji pracodawca ustala rozwiązania i informuje o nich pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Potwierdzenie odbioru może mieć postać papierową lub elektroniczną.
Zostaje: ogłoszenie i potwierdzenia odbioru. Podstawa: § 30a ust. 7 rozporządzenia oraz art. 237(4) § 3 Kodeksu pracy
Etap 4: sezon
-
Uruchomienie pomiaru i dziennika odczytów
Wyznaczone punkty pomiarowe, przyrządy, osoby dokonujące odczytu i ich zastępcy, godziny odczytu, sposób zapisu. Dziennik prowadzi się także w dni bez przekroczeń, bo inaczej nie dowodzi niczego.
-
Procedura wstrzymania i wznowienia pracy
Kto decyduje, jak przekazuje polecenie, co dzieje się z procesami, których nie można przerwać nagle, jak wygląda wznowienie i co z wynagrodzeniem.
-
Instruktaż
Objawy przegrzania i wychłodzenia, zasady nawadniania, miejsca przerw, komu i jak zgłosić pogorszenie samopoczucia, kto udziela pierwszej pomocy. Instruktaż jest jednocześnie rozwiązaniem organizacyjnym i wykonaniem obowiązku informacyjnego.
-
Sprawdzenie skuteczności
Po pierwszym okresie upałów powtórne oszacowanie ryzyka i przegląd wdrożonych rozwiązań. Jeżeli ryzyko się nie zmieniło, rozwiązanie trzeba zmienić, a nie uznać obowiązek za wypełniony.
Podstawa: art. 207 § 2 pkt 3 i art. 226 Kodeksu pracy oraz § 39a rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp
Lista kontrolna gotowości
| Zadanie | Dokument | Etap |
|---|---|---|
| Wykaz stanowisk z podziałem na miejsce pracy | wykaz stanowisk | 1 |
| Wyznaczenie wydatku energetycznego | arkusz wyznaczenia | 1 |
| Badania i pomiary mikroklimatu | sprawozdanie, rejestr, karta badań | 1 |
| Przegląd zaplecza | lista kontrolna zaplecza | 1 |
| Aktualizacja oceny ryzyka | karta oceny ryzyka termicznego | 2 |
| Wybór rozwiązań technicznych | plan działań z terminami | 2 |
| Projekt rozwiązań organizacyjnych | projekt do konsultacji | 2 |
| Konsultacja | protokół konsultacji albo posiedzenia komisji bhp | 3 |
| Opinia lekarza medycyny pracy | wniosek i opinia | 3 |
| Porozumienie w sprawie posiłków i napojów | porozumienie albo opinia przedstawicieli | 3 |
| Ogłoszenie ustalonych rozwiązań | ogłoszenie i potwierdzenia odbioru | 3 |
| Uruchomienie pomiaru i procedury | dziennik odczytów, procedura wstrzymania pracy | 4 |
Wariant dla małego zakładu
W firmie zatrudniającej kilkanaście osób, bez komisji bhp i bez związków zawodowych, cały harmonogram można zamknąć w kilku dniach roboczych rozłożonych na dwa miesiące. Kolejność jest wtedy taka.
-
Jeden wykaz stanowisk
Zwykle kilka pozycji. Przy każdej rozstrzygnięcie: pomieszczenie czy otwarta przestrzeń, powyżej progu wydatku czy poniżej.
-
Jedna karta oceny ryzyka na grupę stanowisk
Jeżeli warunki są takie same, wystarczy jedna karta dla grupy, byle wskazywała objęte stanowiska.
-
Wybór przedstawicieli pracowników
Jedno ogłoszenie, jedno zebranie, jeden protokół. Bez tego konsultacja nie ma z kim się odbyć.
-
Konsultacja na zebraniu załogi
W godzinach pracy, z protokołem, do którego załącza się projekt rozwiązań.
-
Wniosek do lekarza medycyny pracy
Wysłany razem z kartą oceny ryzyka i projektem rozwiązań. To zwykle najdłuższy element harmonogramu, bo zależy od terminu odpowiedzi.
-
Ogłoszenie i potwierdzenia
Jedno ogłoszenie na tablicy albo w wiadomości, z listą potwierdzeń odbioru.
-
Termometr, dziennik i jedna kartka procedury
Kto mierzy, o której, gdzie zapisuje, kto wstrzymuje pracę i przy jakiej wartości. Jedna strona wystarczy.
Najdłużej trwają dwie rzeczy, i obie zależą od kogoś innego. Opinia lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną oraz porozumienie ze związkami zawodowymi w sprawie posiłków i napojów. Jeżeli harmonogram ma się zamknąć przed 11 stycznia 2027 r., obie sprawy trzeba otworzyć jako pierwsze, a nie jako ostatnie.
Cztery pakiety obejmujące cały harmonogram
pakiet oceny ryzyka na etap 1 i 2, pakiet konsultacji na etap 3, pakiet procedur i pakiet rejestrów na etap 4. Do tego kalkulator progów, arkusz oceny ryzyka i dziennik odczytów.