Przejdź do treści
Czynniki biologiczne / Podstawy prawne

Podstawy prawne: pełny wykaz

Każdy akt, na który powołuje się serwis, z jego aktualnym stanem, datą ostatniego sprawdzenia w rejestrze Sejmu i informacją, czy tekst jednolity zawiera wszystkie obowiązujące zmiany.

Każdy akt sprawdzony w rejestrze aktów prawnych Sejmu, a nie przepisany z opracowań. Sprawdzenie obejmowało status aktu, listę tekstów jednolitych, listę aktów zmieniających oraz to, czy po tekście jednolitym ogłoszono nowelizacje. Ostatnia pozycja jest tu najważniejsza: tekst jednolity potrafi wyglądać na aktualny i nie zawierać obowiązujących już zmian.

Akt podstawowy

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

Tekst jednolity ogłoszony , Dz. U. z 2026 r. poz. 103. Na dzień sprawdzenia nie ma ani jednej nowelizacji ogłoszonej po tym tekście jednolitym, więc cytując akt, nie trzeba dopisywać „ze zm.”. To rzadkość: w dwóch poprzednich serwisach z tej serii było odwrotnie.

Akt pierwotny: Dz. U. z 2005 r. Nr 81 poz. 716, wszedł w życie 26 maja 2005 r. Zmieniony dwukrotnie: rozporządzeniem z 29 lutego 2008 r. (Dz. U. poz. 288), obowiązującym od 5 kwietnia 2008 r., oraz rozporządzeniem z 11 grudnia 2020 r. (Dz. U. poz. 2234), obowiązującym od 29 grudnia 2020 r. Ta druga zmiana nadała dzisiejsze brzmienie załącznikom nr 1, 4 i 5 oraz pozycjom 4 i 8 załącznika nr 2.

Tekst jednolity w Internetowym Systemie Aktów Prawnych

Kodeks pracy

Przepisy Kodeksu pracy powoływane w serwisie
Przepis Czego dotyczy
art. 2221 § 1 obowiązek stosowania wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie, a gdy to niemożliwe, ograniczających jego stopień, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki
art. 2221 § 2 obowiązek prowadzenia rejestru prac oraz rejestru pracowników zatrudnionych przy takich pracach
art. 2221 § 3 delegacja do wydania rozporządzenia; to na jej podstawie wydano akt podstawowy tego serwisu
art. 226 ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego oraz informowanie pracowników o ryzyku
art. 227 środki zapobiegające chorobom zawodowym, badania i pomiary czynników szkodliwych
art. 229 badania profilaktyczne, skierowanie, koszty; § 5 dotyczy badań po zaprzestaniu pracy w kontakcie z czynnikami rakotwórczymi i pyłami zwłókniającymi, a więc nie obejmuje czynników biologicznych
art. 233 urządzenia higieniczno-sanitarne i środki higieny osobistej
art. 234 obowiązki po wypadku przy pracy
art. 23710 przechowywanie odzieży i środków ochrony skażonych materiałami biologicznie zakaźnymi wyłącznie w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę oraz zakaz powierzania pracownikowi ich prania i odkażania
art. 283 § 1 grzywna za nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy
art. 304 rozciągnięcie obowiązków bhp na osoby niebędące pracownikami

Tekst jednolity Kodeksu pracy nie jest aktualny w zakresie kar. Obwieszczenie z 14 lutego 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 277) podaje jeszcze grzywnę od 1000 zł do 30 000 zł. Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 473) podniosła ją od do wysokości od 2000 zł do 60 000 zł, a przy okazji podniosła maksymalny mandat nakładany przez inspektora pracy z 2000 zł do 5000 zł. Cytując Kodeks pracy, trzeba dopisywać „ze zm.”.

Tekst jednolity Kodeksu pracy oraz ustawa zmieniająca z 11 marca 2026 r.

Akty powiązane

Pozostałe akty, na których stoi serwis, ze stanem na 23 sierpnia 2026 r.
Akt Publikator Stan
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Dz. U. z 2013 r. poz. 696 obowiązujący, bez zmian; wdraża dyrektywę Rady 2010/32/UE
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji, remontach i konserwacji sieci kanalizacyjnych Dz. U. z 1993 r. Nr 96 poz. 437 obowiązujący; nigdy nienowelizowany i bez tekstu jednolitego. Uwaga: odesłanie z § 27 pkt 1 wskazuje akt uchylony, opisane na stronie o ściekach i kanalizacji
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków Dz. U. z 1993 r. Nr 96 poz. 438 obowiązujący; nigdy nienowelizowany i bez tekstu jednolitego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych Dz. U. z 2003 r. Nr 47 poz. 401 obowiązujący; stosowany w miejsce uchylonego rozporządzenia z 1972 r., do którego odsyła § 27 pkt 1 rozporządzenia o sieciach kanalizacyjnych
Rozporządzenie Ministrów Komunikacji oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 10 lutego 1977 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót drogowych i mostowych Dz. U. z 1977 r. Nr 7 poz. 30 obowiązujący; drugie odesłanie z § 27 rozporządzenia o sieciach kanalizacyjnych, nadal trafne
Rozporządzenie Rady Ministrów z 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania Dz. U. z 2023 r. poz. 1240 obowiązujący od 30 września 2023 r.; uchyliło rozporządzenie z 2004 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią Dz. U. z 2017 r. poz. 796 obowiązujący, bez zmian
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 607 ze zm. obowiązujący; dwie nowelizacje po tekście jednolitym: Dz. U. z 2026 r. poz. 456 od 17 kwietnia 2026 r. i Dz. U. z 2026 r. poz. 726 od 4 czerwca 2026 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 ze zm. obowiązujący; jedna nowelizacja po tekście jednolitym: Dz. U. z 2025 r. poz. 1582 od 21 grudnia 2025 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych Dz. U. z 2012 r. poz. 40 obowiązujący, bez zmian
Ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 ze zm. obowiązujący; dwie nowelizacje po tekście jednolitym, z 2026 r.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. poz. 1650 ze zm. obowiązujący; ostatnia zmiana z 2021 r., a od 11 stycznia 2027 r. wejdzie w życie nowy § 30a o temperaturze w pomieszczeniach pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 927), niezwiązany z czynnikami biologicznymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 949 obowiązujący; nie odnosi się do czynników biologicznych
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy Dz. U. z 2018 r. poz. 1286 ze zm. obowiązujący, bez tekstu jednolitego; nie zawiera żadnej wartości dla czynników biologicznych
Ustawa z 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 546 obowiązujący; przywołana wprost w § 4 ust. 3 rozporządzenia o czynnikach biologicznych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi Dz. U. z 2017 r. poz. 1975 obowiązujący; stosowany obok przepisów o czynnikach biologicznych w podmiotach leczniczych
Ustawa z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 416 ze zm. obowiązujący
Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1712 ze zm. obowiązujący; zmieniona ustawą z 11 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 473)

Przepisy unijne

Rozporządzenie o czynnikach biologicznych wdraża trzy akty prawa unijnego, wskazane w jego odnośnikach.

Osobno rozporządzenie o ostrych narzędziach wdraża dyrektywę Rady 2010/32/UE z 10 maja 2010 r. w sprawie wykonania umowy ramowej dotyczącej zapobiegania zranieniom ostrymi narzędziami w sektorze szpitali i opieki zdrowotnej, a rozporządzenie o pracach wzbronionych młodocianym dyrektywę Rady 94/33/WE z 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych.

Akty, których nie należy już cytować

Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1509) utraciło moc 30 września 2023 r. Zastąpiło je rozporządzenie z 19 czerwca 2023 r. (Dz. U. poz. 1240). Część opracowań w sieci nadal odsyła do wersji z 2004 r., a różnice w części o czynnikach biologicznych są istotne.

Ustawa z 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach, do której odsyła § 16 ust. 1 rozporządzenia o czynnikach biologicznych, utraciła moc 1 stycznia 2009 r. na podstawie art. 69 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Tekst jednolity rozporządzenia odnotowuje to w odnośniku i zachowuje pierwotne odesłanie, więc czytając § 16, stosuje się ustawę z 2008 r.

Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 28 marca 1972 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlano-montażowych i rozbiórkowych (Dz. U. Nr 13, poz. 93) zostało uchylone, mimo że odsyła do niego nadal obowiązujący § 27 pkt 1 rozporządzenia o sieciach kanalizacyjnych z 1993 r. W zakresie tego odesłania stosuje się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy podczas wykonywania robót budowlanych.

Sformułowanie „zakłady opieki zdrowotnej” z § 5 ust. 2 rozporządzenia oznacza obecnie zakłady lecznicze podmiotów leczniczych, na podstawie art. 40 ustawy z 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej, obowiązującego od 15 lipca 2016 r.

Jak to sprawdzamy

Odnośniki do Internetowego Systemu Aktów Prawnych są wygodne dla czytelnika, ale nie służą do weryfikacji: system odpowiada stroną weryfikacji przeglądarki, więc jego odpowiedzi nie da się sprawdzić maszynowo. Weryfikacja idzie przez interfejs programistyczny rejestru aktów prawnych Sejmu, bez klucza dostępu.

  1. Status aktu

    Tylko wartość „obowiązujący” znaczy, że akt jest w mocy. Status „akt posiada tekst jednolity” kieruje do obwieszczenia, a „uchylony” zamyka sprawę.

  2. Który tekst jednolity jest właściwy

    Lista kandydatów nie jest posortowana, więc sprawdza się status każdego z nich. Obowiązuje ten ze statusem „obowiązujący”, pozostałe mają status wygaśnięcia.

  3. Nowelizacje po tekście jednolitym

    To jest właściwy sprawdzian aktualności. Tekst jednolity potrafi mieć status „obowiązujący” i nie zawierać zmian, które już weszły w życie. W tym serwisie dotyczy to Kodeksu pracy, rozporządzenia o badaniach lekarskich i rozporządzenia o chorobach zawodowych.

  4. Comiesięczny przegląd

    Zadanie uruchamiane pierwszego dnia miesiąca odpytuje rejestr Sejmu o wszystkie akty powoływane w serwisie i porównuje wynik ze stanem z poprzedniego przebiegu. Zmiana kończy się raportem, a nie cichym przejściem dalej.

Wykaz aktów w postaci arkusza, razem z sygnaturami, datami sprawdzenia i miejscem na własne notatki, jest do pobrania jako rejestr aktów prawnych.

Powrót do strony głównej