Substancje o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym to szczególny przypadek czynników chemicznych. Podlegają wszystkim obowiązkom z tego serwisu, a do nich dochodzą kolejne: obowiązkowa substytucja, rejestr prac i rejestr pracowników, częstsze pomiary i badania po ustaniu narażenia. Ta strona pokazuje różnice i odsyła do osobnego, pełnego opracowania.
Co to są substancje CMR
Skrót CMR obejmuje substancje, mieszaniny, czynniki i procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym. Do tej grupy zalicza się je na podstawie klasyfikacji CLP oraz odrębnego wykazu wydanego na podstawie Kodeksu pracy. Reprotoksyczne, czyli działające szkodliwie na rozrodczość, zostały objęte tym reżimem po nowelizacji Kodeksu pracy z 2024 r.
Podstawa: art. 222 Kodeksu pracy oraz rozporządzenie CLP
Gdzie obowiązki są ostrzejsze
| Obowiązek | Zwykły czynnik chemiczny | Substancja CMR |
|---|---|---|
| Substytucja | preferowana, gdy działalność na to pozwala | nakazana wprost przez Kodeks pracy |
| Rejestr prac i pracowników | nie jest wymagany osobny rejestr | rejestr prac oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy nich |
| Częstotliwość pomiarów | raz na dwa lata albo raz w roku | raz na sześć miesięcy albo raz na trzy miesiące |
| Badania po ustaniu narażenia | co do zasady nie przysługują | przysługują, na koszt byłego pracodawcy |
| Podstawa szczegółowa | rozporządzenie o czynnikach chemicznych | odrębne rozporządzenie w sprawie czynników rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych |
Podstawa: art. 222 § 1 do 3 i art. 229 § 5 Kodeksu pracy oraz § 6 rozporządzenia o badaniach i pomiarach czynników szkodliwych
Rejestry przy CMR przechowuje się szczególnie długo. Rejestr prac i rejestr pracowników zatrudnionych przy substancjach CMR przechowuje się przez okres liczony w dziesiątkach lat po ustaniu narażenia, ze względu na długi czas ujawniania się nowotworów. Dokładne okresy i wzory dokumentów podaje odrębne rozporządzenie i pełne opracowanie o CMR.
Podstawa: art. 222 § 3 Kodeksu pracy
Pełne opracowanie o CMR
Substancje CMR mają własny, szczegółowy serwis z omówieniem definicji, wykazu NDS, klasyfikacji zharmonizowanej, rejestrów, badań i wzorów dokumentów. Jeżeli w firmie występują substancje rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne, to tam jest komplet obowiązków wobec nich.
Serwis o substancjach CMR
Pełne opracowanie substancji rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych: definicje, rejestry, pomiary, wartości NDS i wzory dokumentów. Ten serwis pozostaje parasolem nad wszystkimi czynnikami chemicznymi.