- Kogo dotyczy
- Podstawy prawne
- Podział ról po wypadku
- Pracownik tymczasowy a zleceniobiorca z agencji
- Zanim dojdzie do wypadku
- Procedura krok po kroku
- Kto zatwierdza protokół i gdzie trafia rejestr
- Prace wzbronione pracownikowi tymczasowemu
- Kilku pracodawców w jednym miejscu
- Wzory do pobrania
- Sankcje
- Najczęstsze błędy
- Pytania i odpowiedzi o pracy tymczasowej
1. Kogo dotyczy
Praca tymczasowa jest jedyną formą zatrudnienia, w której obowiązki pracodawcy są z mocy ustawy rozdzielone między dwa różne podmioty. Umowę o pracę zawiera agencja, ale pracę wyznacza i kontroluje inna firma. Po wypadku ten podział natychmiast się ujawnia i to on jest źródłem większości sporów.
- jest pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy,
- zawiera umowę o pracę na czas określony,
- wypłaca wynagrodzenie i jest płatnikiem składek,
- prowadzi rejestr wypadków i przechowuje dokumentację,
- zatwierdza protokół powypadkowy.
- wyznacza zadania i kontroluje ich wykonanie,
- szkoli z BHP i ocenia ryzyko zawodowe,
- wydaje odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej,
- ustala okoliczności i przyczyny wypadku,
- zapewnia napoje i posiłki profilaktyczne.
- pracownik tymczasowy na umowie o pracę, albo
- osoba skierowana na umowie prawa cywilnego,
- nie może być traktowana gorzej niż załoga firmy,
- zgłasza wypadek przełożonemu u pracodawcy użytkownika,
- ma prawo wglądu w akta i zgłoszenia zastrzeżeń.
Pracodawca użytkownik to niekoniecznie pracodawca. Ustawa definiuje go jako pracodawcę albo podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy, który wyznacza pracownikowi zadania i kontroluje ich wykonanie. Firma bez własnych pracowników, korzystająca wyłącznie z personelu agencyjnego, też jest pracodawcą użytkownikiem i ma wszystkie opisane niżej obowiązki.
Podstawa: art. 1, art. 2 pkt 1 i 2, art. 5, art. 7 oraz art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
2. Podstawy prawne
Praca tymczasowa nie ma własnej procedury powypadkowej. Ma natomiast własny podział obowiązków, który nakłada się na zwykłą procedurę pracowniczą.
| Akt | Zakres | Odnośnik |
|---|---|---|
| Ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych | Art. 8 (prace wzbronione), art. 9 ust. 2a i 3 (podział obowiązków BHP i ustalanie okoliczności wypadku), art. 15 (równe traktowanie), art. 20 (limity), art. 25 i 25a (umowy prawa cywilnego), art. 27-27b (grzywny) | t.j. Dz.U. 2025 poz. 236 |
| Kodeks pracy | Art. 208 (kilku pracodawców w jednym miejscu i koordynator), art. 234 (obowiązki po wypadku, rejestr, 10 lat przechowywania, koszty), art. 304 (osoby na innej podstawie niż stosunek pracy) | t.j. Dz.U. 2025 poz. 277 ze zm. |
| Rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy | § 3 (zabezpieczenie miejsca), § 4-6 (skład zespołu), § 8 (wypadek na terenie innego zakładu), § 9 (14 dni), § 11 (prawa poszkodowanego), § 13 ust. 1, przez analogię także ust. 4 (kto zatwierdza), § 16 (rejestr) | Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870 |
| Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych | Art. 3 (definicja wypadku), art. 3 ust. 3 pkt 6 i art. 5 ust. 1 pkt 6 (karta wypadku dla zleceniobiorców), świadczenia | t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644 |
3. Podział ról po wypadku
To najważniejsza tabela na tej stronie. Wypadek pracownika tymczasowego rozlicza się zwykłym protokołem powypadkowym, ale poszczególne czynności wykonują dwa różne podmioty i pomylenie ich jest najczęstszą przyczyną wadliwej dokumentacji.
| Czynność | Kto wykonuje | Podstawa |
|---|---|---|
| Pierwsza pomoc i zabezpieczenie miejsca zdarzenia | pracodawca użytkownik | § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozp. RM |
| Niezwłoczne zawiadomienie drugiej strony o wypadku | pracodawca użytkownik zawiadamia agencję | § 8 ust. 2 pkt 3 rozp. RM |
| Zawiadomienie inspektora pracy i prokuratora o wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym | agencja jako pracodawca, w praktyce po sygnale od firmy | art. 234 § 2 KP |
| Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku | pracodawca użytkownik | art. 9 ust. 2a ustawy |
| Oględziny, szkic lub fotografie, zebranie informacji od świadków | zespół powypadkowy działający u pracodawcy użytkownika | § 7 rozp. RM |
| Zapoznanie poszkodowanego z protokołem i przyjęcie zastrzeżeń | zespół powypadkowy | § 11 rozp. RM |
| Sporządzenie protokołu w terminie 14 dni | zespół powypadkowy | § 9 ust. 1 rozp. RM |
| Przekazanie dokumentacji powypadkowej | pracodawca użytkownik przekazuje agencji | § 8 ust. 3 rozp. RM |
| Zatwierdzenie protokołu | agencja jako pracodawca poszkodowanego | § 13 ust. 1, przez analogię także ust. 4 rozp. RM |
| Doręczenie protokołu poszkodowanemu | agencja | § 14 ust. 1 rozp. RM |
| Rejestr wypadków przy pracy | agencja | art. 234 § 3 KP, § 16 rozp. RM |
| Przechowywanie dokumentacji przez 10 lat | agencja | art. 234 § 31 KP |
| Zgłoszenie do ZUS i karta Z-KW | agencja jako płatnik składek | przepisy o statystycznej karcie wypadku |
Zapamiętaj jedno zdanie. Firma, u której zdarzył się wypadek, ustala i opisuje, a agencja zatwierdza i archiwizuje. Protokół powstaje w jednym miejscu, a kończy swój bieg w drugim.
4. Pracownik tymczasowy a zleceniobiorca z agencji
Agencja może kierować do pracy tymczasowej także osoby, które nie są jej pracownikami, na podstawie umowy prawa cywilnego. Wygląda to identycznie na hali, ale tryb powypadkowy jest inny, a różnicę łatwo przeoczyć.
| Zagadnienie | Pracownik tymczasowy (umowa o pracę) | Osoba na umowie prawa cywilnego |
|---|---|---|
| Dokument powypadkowy | protokół powypadkowy | karta wypadku |
| Ustawowy obowiązek ustalenia okoliczności po stronie firmy | tak, art. 9 ust. 2a | nie, przepisu nie ma na liście z art. 25a ust. 1 |
| Kto faktycznie ustala okoliczności | pracodawca użytkownik | podmiot, na rzecz którego wykonywano pracę, a podział zadań wynika z umowy agencja - firma |
| Zakaz prac szczególnie niebezpiecznych | tak, art. 8 pkt 1 | tak, art. 8 stosuje się odpowiednio |
| Bezpieczne warunki na terenie firmy | art. 207 § 2 i art. 9 ust. 2a | art. 304 § 1 Kodeksu pracy |
| Limit 18 miesięcy w okresie 36 miesięcy | tak | tak, liczony łącznie z okresami na umowie o pracę |
Dlaczego to takie ważne. Art. 25a ust. 1 wylicza zamkniętą listę przepisów, które stosuje się do osób skierowanych na umowie prawa cywilnego: art. 8, art. 9 ust. 1, art. 12, art. 20 ust. 1, 3, 5 i 6 oraz art. 23. Art. 9 ust. 2a na tej liście nie występuje, więc ustawowy obowiązek ustalenia okoliczności wypadku po stronie pracodawcy użytkownika tej grupy nie obejmuje. Jeżeli umowa między agencją a firmą milczy na ten temat, po wypadku nie ma nikogo, kto miałby wyraźnie przypisane zadanie. Wtedy sprawa i tak wraca do podmiotu, na rzecz którego wykonywano pracę, ale traci się na to tygodnie. Więcej o samym dokumencie w opracowaniu o karcie wypadku.
5. Zanim dojdzie do wypadku
Jakość dokumentacji powypadkowej rozstrzyga się wcześniej, przy dopuszczaniu człowieka do pracy. Przy pracy tymczasowej dochodzi jeszcze jeden element, którego nie ma w zwykłym zatrudnieniu: pisemne uzgodnienie podziału obowiązków.
-
Co pracodawca użytkownik robi z mocy samej ustawy
- dostarcza odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej,
- zapewnia napoje i posiłki profilaktyczne,
- przeprowadza szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
- przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego i informuje o tym ryzyku,
- ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy.
-
Co obie strony uzgadniają na piśmie
- zakres przejęcia pozostałych obowiązków pracodawcy dotyczących BHP,
- zakres przejęcia obowiązku wypłaty należności za podróże służbowe,
- zakres informacji o przebiegu pracy wpływających na wynagrodzenie,
- w praktyce warto dopisać: kto kieruje na badania profilaktyczne, kto prowadzi akta osobowe, kto pokrywa koszty postępowania powypadkowego i kto ustala okoliczności przy osobach na umowach cywilnoprawnych.
-
Co firma przekazuje agencji przed zawarciem umowy o pracę
- rodzaj pracy i wymagania kwalifikacyjne,
- przewidywany okres i wymiar czasu pracy oraz miejsce jej wykonywania,
- warunki wykonywania pracy w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy,
- informację, że nie zachodzą okoliczności wykluczające skierowanie.
Kontrola inspektora zaczyna się zwykle od tego dokumentu. Przepisy karne wiążą odpowiedzialność pracodawcy użytkownika właśnie z niewypełnieniem obowiązków uzgodnionych na piśmie z agencją. Brak takiego uzgodnienia nie zwalnia z odpowiedzialności, natomiast bardzo utrudnia wykazanie, kto czego nie zrobił. Zdarza się, że po wypadku obie strony pokazują inspektorowi tę samą umowę ramową, w której o BHP nie ma ani słowa.
Podstawa: art. 9 ust. 1-3 oraz art. 27 ust. 2 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
6. Procedura krok po kroku
-
Pierwsza pomoc i zabezpieczenie miejsca
Robi to firma, na której terenie doszło do zdarzenia, niezależnie od tego, czyim pracownikiem jest poszkodowany. Miejsce zabezpiecza się tak, żeby nie dopuścić osób niepowołanych, nie uruchamiać wstrzymanych maszyn i nie zmieniać położenia przedmiotów, które pozwalają odtworzyć przebieg wypadku.
Podstawa: § 3 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Zgłoszenie przez poszkodowanego
Pracownik, jeżeli stan zdrowia mu na to pozwala, informuje niezwłocznie swojego przełożonego. W pracy tymczasowej przełożonym jest osoba wyznaczająca zadania u pracodawcy użytkownika, a nie opiekun w agencji.
Podstawa: § 2 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Niezwłoczne zawiadomienie agencji
Firma zawiadamia agencję o wypadku osoby, która nie jest jej pracownikiem. To moment krytyczny dla terminów, bo czternastodniowy termin na protokół biegnie od uzyskania zawiadomienia o wypadku. Zawiadomienie warto wysłać pisemnie i zachować potwierdzenie.
Podstawa: § 8 ust. 2 pkt 3 oraz § 9 ust. 1 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Zawiadomienie inspektora pracy i prokuratora
Przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym zawiadomienie jest obowiązkiem pracodawcy, czyli agencji. W praktyce sygnał musi popłynąć z firmy natychmiast, bo agencja nie ma innego źródła wiedzy o zdarzeniu. Ten punkt należy wprost zapisać w porozumieniu.
Podstawa: art. 234 § 2 Kodeksu pracy.
-
Powołanie zespołu powypadkowego
Zespół tworzy pracownik służby BHP i społeczny inspektor pracy. Jeżeli u danego podmiotu nie ma służby BHP, wchodzi pracodawca, wyznaczony pracownik albo specjalista spoza zakładu, a zamiast społecznego inspektora pracy przedstawiciel pracowników z aktualnym szkoleniem BHP. Przy bardzo małej liczbie zatrudnionych zespół tworzy pracodawca i specjalista spoza zakładu.
Podstawa: § 4-6 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Ustalenie okoliczności i przyczyn
Zespół dokonuje oględzin miejsca, stanu technicznego maszyn i urządzeń ochronnych, bada warunki wykonywania pracy, w razie potrzeby sporządza szkic lub fotografie, wysłuchuje poszkodowanego i świadków oraz zasięga opinii specjalistów. Firma ma obowiązek udostępnić miejsce, materiały i udzielić wszechstronnej pomocy.
Podstawa: art. 9 ust. 2a ustawy o pracownikach tymczasowych, § 7 i § 8 ust. 2 pkt 4 rozp. RM.
-
Zapoznanie poszkodowanego z protokołem
Zespół ma obowiązek zapoznać poszkodowanego z treścią protokołu przed jego zatwierdzeniem i pouczyć go o prawie zgłoszenia uwag i zastrzeżeń. Poszkodowany ma też prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzania notatek, odpisów i kopii.
Podstawa: § 11 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Sporządzenie protokołu w 14 dni
Termin liczy się od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku. Ustalenie okoliczności później wymaga podania przyczyn opóźnienia w treści protokołu. Uwagi i zastrzeżenia poszkodowanego oraz zdania odrębne członków zespołu stanowią integralną część protokołu.
Podstawa: § 9 ust. 1 i 2 oraz § 12 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Przekazanie dokumentacji agencji
Firma przekazuje agencji komplet dokumentacji powypadkowej. Warto zrobić to za protokołem zdawczo-odbiorczym z wykazem załączników, bo od tego momentu bieg sprawy przejmuje agencja i to ona odpowiada za dalsze terminy.
Podstawa: § 8 ust. 3 rozp. RM z 1.07.2009 r.
-
Zatwierdzenie protokołu przez agencję
Protokół zatwierdza pracodawca poszkodowanego, czyli agencja, nie później niż w terminie 5 dni od dnia sporządzenia. Jeżeli zgłoszono zastrzeżenia albo protokół nie odpowiada wymaganiom, agencja zwraca go niezatwierdzony, a zespół w ciągu 5 dni sporządza nowy protokół i dołącza do niego poprzedni.
Podstawa: § 13 ust. 1-4 rozp. RM z 1.07.2009 r.
Skąd bierze się kompetencja agencji do zatwierdzenia protokołu. Protokół zatwierdza agencja jako pracodawca poszkodowanego. Wynika to z § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r., który mówi o „pracodawcy", oraz, przez analogię, z § 13 ust. 4, regulującego zatwierdzanie protokołu w sytuacji, gdy okoliczności ustalił podmiot inny niż pracodawca poszkodowanego. Rozporządzenie nie wymienia pracowników tymczasowych, więc podział ról opiera się na wykładni i praktyce Państwowej Inspekcji Pracy, a nie na przepisie wprost.
-
Doręczenie i wpis do rejestru
Agencja niezwłocznie doręcza zatwierdzony protokół poszkodowanemu, a przy wypadku śmiertelnym członkom rodziny. Protokół dotyczący wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych trafia niezwłocznie do właściwego inspektora pracy. Zdarzenie wpisuje się do rejestru wypadków prowadzonego przez agencję.
Podstawa: § 14 i § 16 rozp. RM, art. 234 § 3 Kodeksu pracy.
-
Wnioski profilaktyczne i ich realizacja
Środki zapobiegające podobnym wypadkom stosuje pracodawca, ale realnie wdrożyć je może tylko firma, u której praca jest wykonywana. Wnioski profilaktyczne trzeba więc przekazać pracodawcy użytkownikowi i odnotować sposób ich wykonania, inaczej zostaną na papierze.
Podstawa: art. 234 § 1 Kodeksu pracy.
7. Kto zatwierdza protokół i gdzie trafia rejestr
To pytanie wraca najczęściej, bo dwa akty prawne opisują tę samą sytuację z dwóch różnych stron i na pierwszy rzut oka wyglądają na sprzeczne.
Rozporządzenie mówi, że okoliczności wypadku na terenie innego zakładu ustala zespół powołany przez pracodawcę poszkodowanego, w obecności przedstawiciela firmy, na której terenie doszło do zdarzenia. Dopiero na wniosek pracodawcy poszkodowanego firma może ustalić okoliczności sama i przekazać dokumentację.
Ustawa o pracownikach tymczasowych mówi krócej i mocniej: okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy ustala pracodawca użytkownik. Bez wniosku, bez warunków, z mocy samego przepisu.
Jak to poskładać. Ustawa jest aktem wyższego rzędu i przepisem szczególnym dla pracy tymczasowej, więc to ona przesądza, kto prowadzi ustalenia: robi to pracodawca użytkownik i nie potrzebuje do tego wniosku agencji. Rozporządzenie dostarcza natomiast brakujących elementów proceduralnych, których ustawa nie reguluje: dokumentacja wędruje do pracodawcy poszkodowanego, a protokół zatwierdza agencja, bo to ona jest pracodawcą. Ten sam przepis rozstrzyga też, że rejestr wypadków prowadzi agencja i że to ona przechowuje dokumentację przez dziesięć lat.
Praktyczna konsekwencja jest taka, że zdarzenie obciąża statystykę agencji, a nie firmy, w której faktycznie doszło do wypadku. Agencja jest płatnikiem składki wypadkowej i to w jej danych przekazywanych do ZUS pojawia się poszkodowany. Firma korzystająca z pracy tymczasowej nie widzi tego zdarzenia we własnych wskaźnikach, choć przyczyny leżały po jej stronie. Warto o tym pamiętać, licząc wskaźniki wypadkowości: zakład, który dużą część załogi ma z agencji, może mieć sztucznie zaniżone statystyki.
Co z kosztami postępowania. Kodeks pracy obciąża nimi pracodawcę, czyli agencję, mimo że oględziny, zdjęcia, opinie specjalistów i czas zespołu powstają u pracodawcy użytkownika. To kolejny punkt, który powinien zostać rozstrzygnięty w pisemnym porozumieniu, zanim ktokolwiek ulegnie wypadkowi.
Podstawa: art. 9 ust. 2a ustawy o pracownikach tymczasowych; § 8 ust. 1-3, § 13 ust. 1 i ust. 4 (przez analogię) oraz § 16 rozp. RM z 1.07.2009 r.; art. 234 § 3, § 31 i § 4 Kodeksu pracy.
8. Prace wzbronione pracownikowi tymczasowemu
Zanim zespół powypadkowy zacznie badać przyczyny, warto sprawdzić jedną rzecz: czy tę pracę w ogóle wolno było powierzyć pracownikowi tymczasowemu. Jeżeli nie, samo powierzenie jest wykroczeniem, niezależnie od tego, jak przebiegało zdarzenie.
-
Praca, której powierzyć nie wolno
- praca szczególnie niebezpieczna w rozumieniu przepisów BHP,
- na stanowisku pracownika firmy uczestniczącego w strajku,
- tego samego rodzaju co praca zwolnionego pracownika, jeżeli od zwolnienia z przyczyn go niedotyczących nie minęły 3 miesiące, a praca miałaby być wykonywana w tej samej gminie,
- wymagająca uzbrojenia pracownika ochrony w broń palną bojową lub przedmioty do obezwładniania energią elektryczną.
-
Kto odpowiada
- agencja, jeżeli skierowała do takiej pracy,
- pracodawca użytkownik, jeżeli powierzył jej wykonywanie,
- obie strony odpowiadają osobno, każda grzywną od 1000 do 30 000 zł,
- zakaz obejmuje także osoby skierowane na umowie prawa cywilnego.
Prace szczególnie niebezpieczne to między innymi roboty budowlane, rozbiórkowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu, prace w zbiornikach i kanałach, przy użyciu materiałów niebezpiecznych oraz na wysokości. Wykaz jest ustalany w przepisach wykonawczych do Kodeksu pracy, a pracodawca ma obowiązek określić własny wykaz takich prac w zakładzie. Jeżeli firma ma taki wykaz, a jednocześnie kieruje na te stanowiska personel agencyjny, sprzeczność widać od razu w dokumentach.
Podstawa: art. 8, art. 25a ust. 1, art. 27a i art. 27b ust. 1 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
9. Kilku pracodawców w jednym miejscu
Praca tymczasowa niemal zawsze oznacza sytuację, w której w tym samym miejscu i czasie pracują ludzie zatrudnieni przez różnych pracodawców: załoga firmy i personel jednej albo kilku agencji. Kodeks pracy wiąże z tym osobny zestaw obowiązków, o którym łatwo zapomnieć.
| Obowiązek | Na czym polega |
|---|---|
| Współpraca | pracodawcy działający w tym samym miejscu mają obowiązek współpracować ze sobą |
| Koordynator BHP | trzeba wyznaczyć koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem wszystkich pracowników w tym samym miejscu |
| Zasady współdziałania | ustalić sposoby postępowania na wypadek zagrożeń dla zdrowia lub życia |
| Wzajemna informacja | informować siebie nawzajem oraz pracowników o działaniach zapobiegających zagrożeniom |
| Informacje od gospodarza terenu | firma, na której terenie pracują cudzy pracownicy, dostarcza ich pracodawcom informacje o zagrożeniach, pierwszej pomocy i ewakuacji, do przekazania pracownikom |
Wyznaczenie koordynatora nikogo nie zwalnia. Kodeks mówi wprost, że nie zdejmuje to z poszczególnych pracodawców obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa własnym pracownikom. Koordynator porządkuje współdziałanie, ale nie przenosi odpowiedzialności. Po wypadku pierwsze pytanie inspektora brzmi zwykle: kto był koordynatorem i czy jego wyznaczenie zostało udokumentowane.
Podstawa: art. 208 § 1-3 oraz art. 2071 Kodeksu pracy.
10. Wzory do pobrania
Pakiet dokumentacji: praca tymczasowa
Dziewięć edytowalnych wzorów w formacie Word. Pakiet nie powiela zwykłej dokumentacji pracowniczej, tylko uzupełnia ją o to, czego brakuje przy trzech stronach układu: pisemny podział obowiązków, przepływ informacji między firmą a agencją i przekazanie dokumentacji.
Pobierz pakiet (.ZIP)ZIP, ok. 0,09 MB. 9 wzorów .docx oraz instrukcja użycia. Bez rejestracji i bez podawania adresu e-mail. Wersja pakietu 1.2, aktualizacja Pobranie oznacza akceptację regulaminu.
- 01. Porozumienie o podziale obowiązków BHP między agencją a pracodawcą użytkownikiem, z listą punktów spornych
- 02. Karta dopuszczenia do pracy tymczasowej potwierdzenie szkolenia, ryzyka zawodowego i wydanych środków ochrony
- 03. Zgłoszenie wypadku pracownika tymczasowego do przełożonego u pracodawcy użytkownika
- 04. Zawiadomienie agencji o wypadku dokument otwierający czternastodniowy termin
- 05. Protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku z polami na obie firmy i na podział ról
- 06. Oświadczenie poszkodowanego szczegółowy opis przebiegu zdarzenia
- 07. Oświadczenie świadka relacja wraz z adresem zamieszkania i wskazaniem pracodawcy
- 08. Protokół przekazania dokumentacji powypadkowej firma przekazuje komplet agencji
- 09. Karta kontrolna podziału zadań lista sprawdzająca przed zatwierdzeniem protokołu
Sprawdź najpierw podstawę zatrudnienia. Wzory zakładają, że poszkodowany jest pracownikiem tymczasowym na umowie o pracę. Jeżeli agencja skierowała go na umowie prawa cywilnego, właściwa jest karta wypadku. Wzór protokołu dla zwykłego zatrudnienia znajdziesz w pakiecie podstawowym.
11. Sankcje
Ustawa o pracownikach tymczasowych ma własny rozdział przepisów karnych, niezależny od wykroczeń z Kodeksu pracy. Orzeka się w nim na wniosek inspektora pracy.
| Czyn | Kto odpowiada | Grzywna |
|---|---|---|
| Niezapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu wyznaczonym do pracy tymczasowej | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Niezapewnienie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w przewidzianym trybie | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Brak szkolenia BHP przed dopuszczeniem do pracy oraz szkoleń okresowych | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Niedostarczenie odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Nieinformowanie o ryzyku zawodowym i zasadach ochrony przed zagrożeniami | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Skierowanie do pracy szczególnie niebezpiecznej | agencja | 1000-30 000 zł |
| Powierzenie pracy szczególnie niebezpiecznej | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
| Przekroczenie limitu 18 miesięcy pracy tymczasowej w okresie 36 kolejnych miesięcy | pracodawca użytkownik | 1000-30 000 zł |
Podstawa: art. 27, art. 27a, art. 27b i art. 28 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
Rozbieżność między obowiązkiem a przepisem karnym. Art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych nakłada na pracodawcę użytkownika obowiązki bezpieczeństwa i higieny pracy z mocy ustawy, natomiast przepis karny art. 27 ust. 2 penalizuje niewypełnienie obowiązków „uzgodnionych na piśmie z agencją". Literalnie odczytany przepis karny wymaga więc pisemnego uzgodnienia, którego ustawa w tym zakresie nie warunkuje.
Niezależnie od tego pracodawca użytkownik odpowiada z art. 283 § 1 Kodeksu pracy w związku z art. 304 Kodeksu pracy jako podmiot odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. Tam widełki są od 8 lipca 2026 r. dwukrotnie wyższe i wynoszą od 2000 zł do 60 000 zł.
12. Najczęstsze błędy
- Przekonanie, że skoro pracodawcą jest agencja, to ona ma zbadać wypadek. Ustala pracodawca użytkownik i to jego obciąża grzywna za zaniechanie.
- Odwrotna pomyłka: firma sporządza protokół i sama go zatwierdza, choć zatwierdzenie należy do agencji jako pracodawcy poszkodowanego.
- Brak pisemnego porozumienia o podziale obowiązków BHP albo porozumienie ograniczone do jednego zdania, że firma przejmuje obowiązki w zakresie niezbędnym.
- Zwłoka w zawiadomieniu agencji o wypadku, przez co czternastodniowy termin ucieka, zanim agencja w ogóle dowie się o zdarzeniu.
- Niezawiadomienie inspektora pracy i prokuratora o wypadku ciężkim, bo firma czekała na reakcję agencji, a agencja nie wiedziała o zdarzeniu.
- Traktowanie osoby skierowanej na umowie prawa cywilnego tak samo jak pracownika tymczasowego i sporządzenie dla niej protokołu zamiast karty wypadku.
- Powierzenie personelowi agencyjnemu pracy szczególnie niebezpiecznej, mimo że firma ma własny wykaz takich prac i sama ujęła w nim to stanowisko.
- Pominięcie obowiązków z art. 208 Kodeksu pracy: brak koordynatora BHP i ustalonych zasad współdziałania, mimo że na hali pracują ludzie od kilku pracodawców.
- Szkolenie BHP przeprowadzone przez agencję zdalnie, dla wszystkich takie samo, bez odniesienia do stanowiska i zagrożeń u konkretnego pracodawcy użytkownika.
- Wnioski profilaktyczne wpisane do protokołu i przekazane wyłącznie agencji, która nie ma żadnej możliwości ich wdrożenia na cudzej hali.
- Liczenie wskaźników wypadkowości firmy bez uwzględnienia personelu agencyjnego, przez co wynik wygląda lepiej, niż jest w rzeczywistości.
Korzystasz z pracowników agencji albo prowadzisz agencję?
Przygotowuję porozumienia o podziale obowiązków BHP, prowadzę postępowania powypadkowe przy pracy tymczasowej i porządkuję dokumentację po obu stronach układu. Obsługa zdalna na terenie całej Polski.
13. Pytania i odpowiedzi o pracy tymczasowej
Kto ustala okoliczności i przyczyny wypadku pracownika tymczasowego?
Pracodawca użytkownik, czyli firma, na rzecz której praca jest wykonywana, mimo że pracodawcą formalnym jest agencja. Obowiązek wynika wprost z ustawy i nie wymaga wniosku agencji.
Rozporządzenie z 2009 r. przewiduje regułę odwrotną dla wypadków na terenie innego zakładu, ale ustawa jest aktem wyższego rzędu i przepisem szczególnym, więc to ona przesądza.
art. 9 ust. 2a ustawy z 9.07.2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 236)
Kto zatwierdza protokół powypadkowy?
Agencja, jako pracodawca poszkodowanego. Kompetencja ta nie wynika jednak z ustawy o pracownikach tymczasowych, lecz z rozporządzenia z 2009 r., które mówi o „pracodawcy”.
Hasło porządkujące podział ról brzmi: firma ustala i opisuje, agencja zatwierdza i archiwizuje.
§ 13 ust. 1, przez analogię także ust. 4, rozporządzenia RM z 1.07.2009 r. w związku z art. 5 ustawy o pracownikach tymczasowych
Kto prowadzi rejestr wypadków i przechowuje dokumentację?
Agencja, ponieważ oba obowiązki obciążają pracodawcę. Dokumentację powypadkową przechowuje się przez 10 lat.
Pracodawca użytkownik powinien zachować u siebie kopie materiału zebranego podczas ustaleń, choćby na potrzeby własnej kontroli i oceny ryzyka.
art. 234 § 3 i § 31 Kodeksu pracy oraz § 16 rozporządzenia RM z 1.07.2009 r.
Czyją statystykę wypadkową obciąża zdarzenie?
Statystykę agencji, bo to ona jest płatnikiem składki wypadkowej. Zdarzenie nie wchodzi do wskaźników firmy, w której faktycznie doszło do wypadku.
Konsekwencja bywa myląca przy porównaniach: zakład z dużym udziałem personelu agencyjnego może wykazywać zaniżoną wypadkowość, nie będąc bezpieczniejszym.
art. 28 i nast. ustawy wypadkowej
Co, jeżeli agencja skierowała osobę na umowie cywilnoprawnej?
Wtedy ustawowy obowiązek pracodawcy użytkownika jej nie obejmuje, bo przepis wyliczający regulacje stosowane do takich osób nie wymienia art. 9 ust. 2a.
Zdarzenie rozlicza się kartą wypadku, a podział zadań wynika z umowy między agencją a firmą, a nie z ustawy.
art. 25a ust. 1 ustawy o pracownikach tymczasowych oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy wypadkowej
Źródła: ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 236); ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 277 ze zm.); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870); ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644). Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Powrót do procedury powypadkowej