W jednym zdaniu. Między PN-ISO 45001:2018-06 a PN-EN ISO 45001:2024-02 zmienił się numer, status i droga przyjęcia normy, ale nie zmienił się tekst wymagań. Pierwszą i jedyną zmianą treści wymagań jest poprawka A1:2025-03, dotycząca zmiany klimatu.
Różnica formalna: PN-ISO kontra PN-EN ISO
Ta sama norma trafia do polskiego zbioru na dwa sposoby. W 2018 roku Polski Komitet Normalizacyjny przyjął ją wprost z ISO, stąd oznaczenie PN-ISO 45001:2018-06. W 2024 roku norma weszła do katalogu norm europejskich: Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) przyjął ją jako Normę Europejską EN ISO 45001:2023, a PKN wprowadził tę Normę Europejską do zbioru polskiego jako PN-EN ISO 45001:2024-02. Litery EN w numerze to cała różnica na poziomie oznaczenia: mówią, że norma jest teraz częścią zharmonizowanego zbioru europejskiego, a nie że zmieniła treść.
Przyjęcie przez CEN pociąga jeden praktyczny skutek: normy sprzeczne z Normą Europejską państwa członkowskie muszą wycofać. Dlatego wcześniejsza PN-ISO 45001:2018-06 została wycofana z dniem wprowadzenia edycji 2024.
Dlaczego wymagania są identyczne
Kluczowy jest łańcuch przyjęcia, bo na każdym jego ogniwie tekst został przejęty bez zmian:
-
ISO 45001:2018
Pierwsza i jak dotąd jedyna pełna edycja normy międzynarodowej, opublikowana w marcu 2018 roku przez komitet techniczny ISO/TC 283.
-
EN ISO 45001:2023
CEN przyjął ISO 45001:2018 jako Normę Europejską bez żadnych modyfikacji. Rok 2023 w numerze to rok przyjęcia europejskiego, nie nowa treść.
-
PN-EN ISO 45001:2024-02
PKN wprowadził EN ISO 45001:2023 do zbioru polskiego. Oznaczenie 2024-02 to miesiąc wydania karty krajowej. Tekst wymagań to nadal tekst z 2018 roku.
Efekt: w punktach od 1 do 10, łącznie z terminami i definicjami z rozdziału 3, edycja 2024 nie wprowadza żadnej zmiany merytorycznej wobec edycji 2018. Można to sprawdzić punkt po punkcie w porównywarce punktów normy: przy każdym punkcie stoi status, a filtr pozwala pokazać wyłącznie punkty zmienione. Zmienionych jest dokładnie dwa i oba pochodzą z poprawki A1.
Jedna różnica, która nie jest merytoryczna, ale bywa dotkliwa: wersja językowa
Wycofana edycja 2018 była dostępna w wersji polskiej, czyli w tłumaczeniu na język polski. Edycja 2024 została wprowadzona do sprzedaży jako wersja angielska. Tłumaczenie na język polski jest możliwe na wniosek zainteresowanych środowisk, o czym decyduje właściwy komitet techniczny, ale kupując normę dziś, trzeba się liczyć z tekstem angielskim.
To praktyczna, nie prawna różnica. Dla organizacji, która wdraża system i szkoli auditorów, dostępność tekstu po polsku bywa ważniejsza niż numer na okładce. Dlatego warto sprawdzić aktualny wariant językowy przed zakupem, na stronie Gdzie kupić.
Jedyna zmiana wymagań: poprawka klimatyczna A1:2025
Po wydaniu edycji 2024 ISO opublikowało poprawkę Amendment 1: Climate action changes, przyjętą w Polsce jako PN-EN ISO 45001:2024-02/A1:2025-03. To ona, a nie sama zmiana numeru z 2018 na 2024, wprowadza nowe brzmienie tekstu wymagań. Poprawka dokłada:
- w punkcie 4.1 zdanie zobowiązujące organizację do ustalenia, czy zmiana klimatu jest dla niej istotną kwestią,
- w punkcie 4.2 uwagę, że strony zainteresowane mogą mieć wymagania związane ze zmianą klimatu.
Dokładne brzmienie obu fragmentów, ich sens i to, co z nich wynika dla dokumentacji, opisuje osobna strona Poprawka klimatyczna A1:2025.
Zestawienie różnic
| Cecha | PN-ISO 45001:2018-06 | PN-EN ISO 45001:2024-02 z A1:2025-03 |
|---|---|---|
| Status | wycofana 7 lutego 2024 r. | aktualna |
| Droga przyjęcia | wprost z ISO (PN-ISO) | przez CEN jako Norma Europejska (PN-EN ISO) |
| Podstawa | ISO 45001:2018 | EN ISO 45001:2023, czyli ISO 45001:2018 bez modyfikacji |
| Tekst wymagań (rozdz. 1 do 10) | tekst z 2018 r. | ten sam tekst z 2018 r. |
| Wątek zmiany klimatu | brak | dodany poprawką A1: nowe zdanie w 4.1, nowa uwaga w 4.2 |
| Wersja językowa w sprzedaży | polska | angielska |
| Zakup | jeden dokument | norma 2024 oraz osobno poprawka A1:2025 |
Co to znaczy dla organizacji z certyfikatem
Ponieważ wymagania się nie zmieniły, przejście z edycji 2018 na 2024 nie jest rewolucją, jaką była zmiana z OHSAS 18001 na ISO 45001. W praktyce sprowadza się do trzech rzeczy:
- Aktualizacja odniesień. W polityce BHP, w księdze albo w dokumentach systemu warto zmienić powołanie z PN-ISO 45001:2018-06 na PN-EN ISO 45001:2024-02.
- Uwzględnienie poprawki klimatycznej. To jedyny realny nowy obowiązek: ustalić, czy zmiana klimatu jest istotną kwestią, i uwzględnić ewentualne wymagania stron zainteresowanych. Szczegóły na stronie Poprawka klimatyczna A1:2025.
- Sprawdzenie dokumentacji. Skoro i tak przeglądasz system, to dobry moment, żeby zestawić go z macierzą udokumentowanych informacji i upewnić się, że komplet jest na miejscu.
Źródła. Karty norm w sklepie Polskiego Komitetu Normalizacyjnego: PN-EN ISO 45001:2024-02, A1:2025-03, wycofana PN-ISO 45001:2018-06. Nota o przyjęciu bez modyfikacji pochodzi z przedmowy europejskiej poprawki (zawiadomienie o poparciu CEN). Katalog ISO: ISO 45001:2018 oraz ISO 45001:2018/Amd 1:2024.
Powrót do strony głównej