Po co ta strona. Norma używa pojęć w ściśle określonym znaczeniu, czasem innym niż potoczne. Poniżej wszystkie 37 terminów z rozdziału 3, w omówieniu własnym. Brzmienie definicji nie zmieniło się między edycją 2018 a 2024. Pełne, wiążące definicje są w normie.
Żaden termin nie pasuje do wyszukiwania.
3.1organizacja
Osoba lub grupa osób z własnymi funkcjami, odpowiedzialnościami i uprawnieniami, dążąca do swoich celów. Od jednoosobowej działalności po korporację czy organ władzy.
3.2strona zainteresowana
Osoba lub organizacja, która może wpływać na decyzje i działania, podlegać ich wpływom albo uważać się za podlegającą.termin dopuszczalny albo pokrewny: interesariusz
3.3pracownik
Osoba wykonująca pracę lub działania związane z pracą pod nadzorem organizacji. Obejmuje kierownictwo i pracowników niekierowniczych, zatrudnionych i zewnętrznych, także agencyjnych.
3.4współudział
Udział w podejmowaniu decyzji. Obejmuje zaangażowanie komisji BHP i przedstawicieli pracowników, tam gdzie funkcjonują.termin dopuszczalny albo pokrewny: udział
3.5konsultacje
Zasięganie opinii przed podjęciem decyzji. To coś innego niż współudział: konsultuje się, potem decyduje się samodzielnie.
3.6miejsce pracy
Miejsce pod nadzorem organizacji, w którym osoba ma przebywać lub do którego udaje się w związku z pracą.
3.7wykonawca
Organizacja zewnętrzna świadcząca usługi na rzecz organizacji na uzgodnionych warunkach. Może to być na przykład firma budowlana.
3.8wymaganie
Potrzeba lub oczekiwanie ustalone, przyjęte zwyczajowo albo obowiązkowe.
3.9wymagania prawne i inne wymagania
Wymagania prawne, które organizacja musi spełniać, oraz inne wymagania, które musi lub które wybrała do spełniania. Obejmują między innymi układy zbiorowe.
3.10system zarządzania
Zbiór powiązanych elementów organizacji do ustanawiania polityk, celów i procesów służących ich osiąganiu.
3.11system zarządzania BHP
System zarządzania lub jego część służący realizacji polityki BHP. Ma zapobiegać urazom i dolegliwościom zdrowotnym oraz zapewniać bezpieczne miejsca pracy.
3.12najwyższe kierownictwo
Osoba lub grupa osób kierująca organizacją na najwyższym szczeblu i ją nadzorująca. Może delegować uprawnienia, ale ostateczna odpowiedzialność za system zostaje przy niej.
3.13skuteczność
Stopień, w jakim zaplanowane działania są zrealizowane, a planowane wyniki osiągnięte.
3.14polityka
Zamierzenia i kierunek organizacji formalnie wyrażone przez najwyższe kierownictwo.
3.15polityka BHP
Polityka zapobiegania związanym z pracą urazom i dolegliwościom zdrowotnym oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych miejsc pracy.
3.16cel
Wynik do osiągnięcia. Może być strategiczny, taktyczny lub operacyjny.
3.17cel BHP
Cel wyznaczony przez organizację dla osiągnięcia wyników spójnych z polityką BHP.
3.18uraz i dolegliwości zdrowotne
Niekorzystny wpływ na stan fizyczny, psychiczny lub poznawczy osoby. Obejmuje choroby zawodowe, dolegliwości zdrowotne i śmierć.
3.19zagrożenie
Źródło mogące spowodować uraz i dolegliwości zdrowotne.
3.20ryzyko
Wpływ niepewności, czyli odchylenie od oczekiwań, dodatnie lub ujemne. W normie zwrot ryzyka i szanse obejmuje ryzyka i szanse BHP oraz inne ryzyka i szanse dla systemu.
3.21ryzyko dotyczące BHP
Kombinacja prawdopodobieństwa wystąpienia związanego z pracą zdarzenia lub narażenia oraz ciężkości wynikającego z nich urazu i dolegliwości. W polskiej praktyce odpowiada pojęciu ryzyka zawodowego.termin dopuszczalny albo pokrewny: ryzyko zawodowe
3.22szansa dotycząca BHP
Okoliczność lub zespół okoliczności, które mogą prowadzić do poprawy efektów działania w zakresie BHP.
3.23kompetencje
Zdolność stosowania wiedzy i umiejętności w celu osiągnięcia zamierzonych wyników.
3.24udokumentowana informacja
Informacja, którą organizacja ma nadzorować i utrzymywać, wraz z nośnikiem. Obejmuje zarówno dokumentację, jak i zapisy będące dowodem wyników.
3.25proces
Zbiór powiązanych lub oddziałujących działań przekształcających wejścia w wyjścia.
3.26procedura
Ustalony sposób przeprowadzenia działania lub procesu. Może być udokumentowana lub nie.
3.27efekt działania
Mierzalny wynik. Może odnosić się do ustaleń ilościowych lub jakościowych.
3.28efekt działania w zakresie BHP
Efekt działania związany ze skutecznością zapobiegania urazom i dolegliwościom oraz zapewnienia bezpiecznych miejsc pracy.
3.29zlecać na zewnątrz
Zawrzeć porozumienie, na mocy którego organizacja zewnętrzna realizuje część funkcji lub procesów. Sama funkcja pozostaje w zakresie systemu, choć wykonawca jest poza nim.termin dopuszczalny albo pokrewny: outsourcing
3.30monitorowanie
Określanie statusu systemu, procesu lub działania. Może wymagać sprawdzania, nadzorowania lub obserwacji.
3.31pomiar
Proces mający na celu określenie wartości.
3.32audit
Systematyczny, niezależny i udokumentowany proces oceny, w jakim stopniu spełnione są kryteria auditu. Bywa wewnętrzny lub zewnętrzny.termin dopuszczalny albo pokrewny: audyt
3.33zgodność
Spełnienie wymagania.
3.34niezgodność
Niespełnienie wymagania, zarówno wobec wymagań normy, jak i własnych wymagań organizacji.
3.35incydent
Zdarzenie związane z pracą, które powoduje lub mogłoby spowodować uraz i dolegliwości zdrowotne. Z urazem bywa nazywany wypadkiem, bez urazu zdarzeniem potencjalnie wypadkowym.
3.36działanie korygujące
Działanie usuwające przyczynę niezgodności lub incydentu i zapobiegające ich ponownemu wystąpieniu.
3.37ciągłe doskonalenie
Powtarzające się działania poprawiające efekty działania. Ciągłe nie znaczy nieprzerwane: nie trzeba działać we wszystkich obszarach naraz.
Podstawa. Terminy według rozdziału 3 ISO 45001:2018 przyjętej jako PN-EN ISO 45001:2024-02. Wiele z nich to wspólne terminy norm systemów zarządzania z Załącznika SL. Odsyłacz krajowy normy zaznacza, że ryzyko dotyczące BHP odpowiada pojęciu ryzyka zawodowego stosowanemu w polskiej praktyce.
Powrót do strony głównej