Zmiana jest krótka: jeden nowy paragraf, osiem ustępów, niecałe dwie strony Dziennika Ustaw. Skutek jest jednak większy niż objętość, bo po raz pierwszy w polskim prawie pracy pojawia się temperatura, powyżej której pracy wykonywać nie wolno, a wraz z nią obowiązek proceduralny, którego nie da się wypełnić w dniu upału.
Jaki to akt i skąd go wziąć
| Pełny tytuł | Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy |
|---|---|
| Publikacja | Dz. U. z 2026 r. poz. 927, ogłoszone |
| Podstawa wydania | art. 237(15) § 1 Kodeksu pracy |
| Akt zmieniany | rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. poz. 1650 ze zm.) |
| Wejście w życie | , po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia |
| Zakres zmiany | dodanie § 30a po § 30; żaden inny przepis rozporządzenia nie został zmieniony ani uchylony |
Tekst aktu jest dostępny bez opłat i bez rejestracji w rejestrze Sejmu, pod adresem api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/927/text.pdf, oraz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych. Wykaz wszystkich powoływanych tu aktów wraz z odnośnikami jest na stronie Podstawy prawne.
Pełna treść paragrafu 30a
Poniżej brzmienie nadane rozporządzeniem z 9 lipca 2026 r., przepisane co do znaku razem z zapisami w kelwinach i z odesłaniami. Numery artykułów Kodeksu pracy zapisane w akcie w indeksie górnym są tu podane w nawiasie.
§ 30a ust. 1. W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę niewyższą niż 35 °C (308 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, temperatura nie może być wyższa niż 32 °C (305 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
ust. 2. Prace w pomieszczeniach pracy oraz na otwartej przestrzeni nie mogą być wykonywane w czasie, w którym temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekracza odpowiedni próg określony w ust. 1.
ust. 3. W przypadku gdy temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy 28 °C (301 K), a przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, 25 °C (298 K), pracodawca jest obowiązany: 1) zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost tej temperatury, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, lub 2) zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, uzależnione od warunków i specyfiki pracy.
ust. 4. Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, gdy temperatura z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy 25 °C (298 K), pracodawca jest obowiązany zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, uzależnione od warunków i specyfiki pracy.
ust. 5. Rozwiązania organizacyjne, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i ust. 4, pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami w ramach komisji bhp, o której mowa w art. 237(12) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
ust. 6. Jeżeli u danego pracodawcy nie została powołana komisja bhp, rozwiązania organizacyjne, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i ust. 4, pracodawca ustala w trybie art. 237(11a) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
ust. 7. Po zakończeniu konsultacji, o których mowa w ust. 5 albo 6, pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i ust. 4.
ust. 8. Przepisów ust. 1 nie stosuje się w odniesieniu do prac, o których mowa w art. 151(10) pkt 1, 2, 5 do 8 oraz 9 lit. c do h ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, pracowników instytucji, o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, a także funkcjonariuszy w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, oraz żołnierzy w rozumieniu art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Ustęp po ustępie, co z niego wynika
-
Ustęp 1: dwie górne granice, obie z furtką technologiczną
Pierwsze zdanie dotyczy wszystkich pomieszczeń pracy i wyznacza granicę 35 °C (308 K). Drugie dotyczy wyłącznie prac na otwartej przestrzeni związanych z wysiłkiem powyżej progu wydatku energetycznego i wyznacza granicę 32 °C (305 K). Obie kończą się zastrzeżeniem o względach technologicznych, więc żadna z nich nie jest granicą bezwzględną.
Wniosek, który z tego wynika i który bywa pomijany: dla pracy na otwartej przestrzeni bez ciężkiego wysiłku żadnej górnej granicy w tym przepisie nie ma. Listonosz, sprzedawca na targu i pracownik ochrony obiektu zewnętrznego są objęci obowiązkami z ustępu 4, ale nie granicą z ustępu 1.
-
Ustęp 2: zakaz wykonywania pracy
To najmocniejszy przepis w całym paragrafie. Nie mówi „należy rozważyć” ani „zaleca się”, tylko „nie mogą być wykonywane”. Adresatem jest pracodawca, a skutkiem wstrzymanie pracy. Zgoda pracownika niczego nie zmienia, bo przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy nie podlegają dyspozycji stron.
Zakaz działa jednak tylko wtedy, gdy przekroczenie progu wynika z warunków atmosferycznych. Przy gorącu technologicznym ustęp 2 nie ma zastosowania, bo brakuje przesłanki.
-
Ustęp 3: obowiązek w pomieszczeniu, ale z wyborem drogi
Dwa progi w jednym zdaniu: 28 °C (301 K) przy pracy zwykłej i 25 °C (298 K) przy pracy związanej z wysiłkiem powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet. Po przekroczeniu progu pracodawca ma obowiązek albo zapewnić rozwiązania techniczne, albo zastosować organizacyjne. Spójnik „lub” oznacza, że wystarczy jedna droga, ale nie oznacza, że wolno nie zrobić nic.
Ważna asymetria: przy rozwiązaniach technicznych przepis dopuszcza wymówkę technologiczną, przy organizacyjnych nie. Jeżeli więc technologia nie pozwala na obniżenie temperatury, obowiązek nie znika, tylko przenosi się w całości na drugą gałąź.
-
Ustęp 4: otwarta przestrzeń, wyłącznie organizacja
Powyżej 25 °C (298 K) na otwartej przestrzeni pracodawca ma obowiązek zastosować rozwiązania organizacyjne. Nie ma tu alternatywy technicznej, bo nikt nie schłodzi placu budowy. Nie ma też progu wysiłku: obowiązek dotyczy każdej pracy na otwartej przestrzeni, ciężkiej i lekkiej tak samo.
Praktyczny skutek jest większy, niż się wydaje: w polskim klimacie 25 stopni w cieniu to kilkadziesiąt dni w roku, a nie sytuacja wyjątkowa.
-
Ustęp 5: konsultacja w ramach komisji bhp
Rozwiązań organizacyjnych pracodawca nie wprowadza jednostronnie. Tryb podstawowy to konsultacja z pracownikami w ramach komisji bhp. Komisję powołuje obowiązkowo pracodawca zatrudniający więcej niż 250 pracowników, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby powołał ją mniejszy.
Rozwiązania techniczne konsultacji z tego przepisu nie wymagają. Wymaga jej natomiast, niezależnie i szerzej, art. 237(11a) Kodeksu pracy, który każe konsultować wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, w tym zmiany w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk.
-
Ustęp 6: brak komisji, czyli dwa obowiązki zamiast jednego
Gdy komisji bhp nie ma, pracodawca ustala rozwiązania organizacyjne w trybie art. 237(11a) Kodeksu pracy, czyli konsultuje je z pracownikami lub ich przedstawicielami, oraz zasięga opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną. Spójnik „oraz” nie daje wyboru: to dwie czynności, a nie dwie wersje tej samej.
Dlaczego lekarz pojawia się tylko w tym trybie, wyjaśnia skład komisji bhp: lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną wchodzi do niej z mocy art. 237(12) § 1 Kodeksu pracy, więc u pracodawcy z komisją jego udział jest już zapewniony.
-
Ustęp 7: obowiązek ogłoszenia
Po zakończeniu konsultacji pracodawca informuje pracowników o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych, w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Przepis nie narzuca formy, więc może to być zarządzenie, ogłoszenie na tablicy, wiadomość w systemie kadrowym albo komunikat na zebraniu. Wymaga natomiast skutku, a skutek trzeba umieć wykazać, więc w praktyce potrzebny jest ślad odbioru.
Obowiązek dotyczy wyłącznie rozwiązań organizacyjnych. Rozwiązania techniczne z ustępu 3 pkt 1 nie są w nim wymienione, co nie zwalnia z ogólnego obowiązku informowania o działaniach ochronnych i zapobiegawczych z art. 207(1) Kodeksu pracy.
-
Ustęp 8: wyłączenia, węższe niż się wydaje
Wyłączenie dotyczy wyłącznie ustępu 1, czyli samych limitów. Ustępy 3 do 7 obowiązują także tam, gdzie limit nie działa. Objęte wyłączeniem są między innymi akcja ratownicza, ruch ciągły, transport i komunikacja, zakładowe straże pożarne i służby ratownicze, pilnowanie mienia i ochrona osób, rolnictwo i hodowla, gastronomia, hotelarstwo, gospodarka komunalna, ochrona zdrowia, całodobowa pomoc społeczna oraz kultura, oświata, turystyka i wypoczynek, a poza tym żłobki i kluby dziecięce, funkcjonariusze służb mundurowych i żołnierze.
Pełna lista wraz z przypadkami, które mimo pozorów wyłączone nie są, jest na stronie Wyłączenia.
Pogoda i technologia: dwa różne reżimy
Najczęstsze nieporozumienie wokół nowego przepisu polega na sklejeniu dwóch sytuacji, które przepis traktuje zupełnie inaczej. Rozróżnienie jest widoczne w tekście: ustępy 2, 3 i 4 mówią wprost o temperaturze „z uwagi na warunki atmosferyczne”.
| Zagadnienie | Temperatura od warunków atmosferycznych | Temperatura od procesów technologicznych |
|---|---|---|
| Górna granica 35 albo 32 stopnie | obowiązuje | wyłączona zastrzeżeniem o względach technologicznych |
| Zakaz wykonywania pracy powyżej progu | obowiązuje | nie stosuje się, brak przesłanki |
| Obowiązek przy 28 i 25 stopniach | obowiązuje | nie stosuje się, przepis mówi o warunkach atmosferycznych |
| Klimatyzowane pomieszczenie do wypoczynku | nie, warunkiem jest stała temperatura technologiczna | tak, powyżej 30 °C (303 K) stale |
| Wartości dopuszczalne wskaźnika WBGT | obowiązują | obowiązują |
| Pomiary mikroklimatu, ocena ryzyka, napoje | obowiązują | obowiązują |
Zestawienie własne serwisu, zbudowane z brzmienia § 30a ust. 1 do 4 rozporządzenia o ogólnych przepisach bhp, § 37 ust. 1 pkt 3 i § 38 ust. 2 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia oraz części C załącznika nr 2 do rozporządzenia o najwyższych dopuszczalnych stężeniach i natężeniach. Przepisy takiej tabeli nie zawierają.
Hala z piecem w lipcu podlega obu reżimom naraz. Ciepło technologiczne wyłącza limit, ale nie wyłącza wzrostu temperatury spowodowanego pogodą, który do tego ciepła się dokłada. W praktyce oznacza to, że w takim zakładzie trzeba umieć rozdzielić oba udziały, bo od tego zależy, czy zadziałał ustęp 2. Najprostszym sposobem jest pomiar przy wyłączonym procesie albo zestawienie odczytu z hali z odczytem na zewnątrz i z danymi z lat poprzednich.
Czego w przepisie nie ma
Wokół każdej głośnej zmiany narasta zestaw twierdzeń, których w tekście nie ma. Poniżej te, które przy tej zmianie pojawiają się najczęściej.
- Nie ma dodatkowych przerw wliczanych do czasu pracy. Przepis wymienia rozwiązania organizacyjne jako kategorię i nie wylicza ich. Przerwa jest jednym z możliwych rozwiązań, ale jej wprowadzenie i zaliczenie do czasu pracy wynika z ustaleń u danego pracodawcy, a nie z rozporządzenia.
- Nie ma obowiązku klimatyzacji. Rozporządzenie mówi o rozwiązaniach obniżających lub ograniczających wzrost temperatury, nie wskazując urządzenia. Klimatyzacja jest jednym ze sposobów, a przy pracach na otwartej przestrzeni nie jest sposobem w ogóle.
- Nie ma prawa pracownika do samodzielnego przerwania pracy powyżej 35 stopni. Uprawnienie pracownika do powstrzymania się od pracy ma własną podstawę w art. 210 Kodeksu pracy i własne przesłanki, w tym bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia. Nowy paragraf jest adresowany do pracodawcy.
- Nie ma dodatku pieniężnego za pracę w upale. Rozporządzenie wykonawcze do art. 237(15) Kodeksu pracy nie może regulować wynagrodzenia. Skutki płacowe wynikają z art. 81 i art. 210 § 3 Kodeksu pracy.
- Nie ma obowiązku mierzenia temperatury co godzinę ani prowadzenia dziennika odczytów. Przepis nie ustanawia procedury pomiarowej. Dziennik jest jednak jedynym praktycznym dowodem, że próg nie został przekroczony albo że praca została wstrzymana na czas, więc serwis go zaleca i udostępnia wzór.
- Nie ma odrębnych limitów dla kobiet w ciąży i młodocianych. Te grupy mają własne, ostrzejsze przepisy, wydane na innej podstawie, opisane na stronie Grupy szczególne. Nowy paragraf ich nie zmienia.
Dlaczego tekst jednolity tego nie pokaże
Rozporządzenie z 26 września 1997 r. ma tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem z 28 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 1650). Po nim ogłoszono pięć nowelizacji, ostatnią właśnie tę. Tekst jednolity z 2003 r. nowego paragrafu nie zawiera i nie będzie zawierał, dopóki nie ukaże się kolejne obwieszczenie.
| Akt zmieniający | Obowiązuje od |
|---|---|
| Dz. U. z 2007 r. poz. 330 | |
| Dz. U. z 2008 r. poz. 690 | |
| Dz. U. z 2011 r. poz. 1034 | |
| Dz. U. z 2021 r. poz. 2088 | |
| Dz. U. z 2026 r. poz. 927 |
Wykaz z rejestru Sejmu, sprawdzony 23 sierpnia 2026 r. Przy powoływaniu tego rozporządzenia obowiązkowy jest dopisek „ze zm.”.
Ten sam problem dotyczy drugiego kluczowego aktu. Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. o profilaktycznych posiłkach i napojach nigdy nie doczekało się tekstu jednolitego, a w 2019 r. zmieniono w nim § 2 ust. 2. Obowiązujące brzmienie trzeba więc składać z dwóch aktów: ogłoszenia pierwotnego i rozporządzenia zmieniającego z Dz. U. z 2019 r. poz. 1160.
Co zostaje bez zmian
Nowy paragraf niczego nie uchylił. Wszystkie dotychczasowe obowiązki termiczne działają dalej, a przy większości z nich to one, a nie nowe limity, zadziałają jako pierwsze.
- Dolne granice temperatury 14 °C (287 K) i 18 °C (291 K) z § 30 rozporządzenia. Nowy paragraf stanął obok, a nie zamiast.
- Zabezpieczenie przed niekontrolowaną emisją ciepła przez promieniowanie, przewodzenie i konwekcję oraz przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz, z § 31 rozporządzenia.
- Wymaganie ogólne z § 15 ust. 1: w pomieszczeniach pracy zapewnia się odpowiednią temperaturę oraz zabezpieczenie przed niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem.
- Stanowiska na zewnątrz mają być usytuowane i zorganizowane tak, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi z warunkami atmosferycznymi, w tym z niską lub wysoką temperaturą, z § 45 ust. 4 rozporządzenia.
- Wentylacja nawiewna miejscowa tam, gdzie promieniowanie cieplne na stanowisku przekracza wartość wskazaną w § 33, z parametrami powietrza spełniającymi wymagania dla mikroklimatu gorącego.
- Wartości dopuszczalne wskaźników mikroklimatu oraz obowiązek badań i pomiarów, w całości niezależne od nowego paragrafu.
- Profilaktyczne posiłki i napoje z rozporządzenia z 1996 r., z własnymi progami, w tym progiem 28 stopni, który przypadkiem pokrywa się z nowym.
- Zaplecze: klimatyzowane pomieszczenie do wypoczynku, pomieszczenia do ogrzewania się, woda zdatna do picia i urządzenia higienicznosanitarne.
Zestawienie wszystkich progów razem z podstawami jest na stronie Wszystkie progi temperatury, a rozstrzygnięcie, co robić przy konkretnym odczycie, w sprawdzarce obowiązków.
Chcesz mieć dokumentację gotową przed 11 stycznia 2027 r.?
Przygotowuję komplet: wykaz stanowisk z rozstrzygnięciem progu, ocenę ryzyka dla mikroklimatu gorącego i zimnego, plan rozwiązań technicznych i organizacyjnych, protokoły konsultacji wraz z wnioskiem o opinię lekarza oraz procedurę wstrzymania i wznowienia pracy.