Ile kosztuje mobbing od 5 listopada 2026 r.
Ustawa nie podnosi grzywien z Kodeksu pracy ani nie tworzy nowego wykroczenia. Wprowadza minimalne zadośćuczynienie, którego dotąd przepis nie przewidywał, i zdejmuje z tego roszczenia warunek rozstroju zdrowia.
W nagłówkach prasowych ta nowelizacja to drastyczne podniesienie kar dla firm. W tekście ustawy nie ma ani jednej nowej kary. Jest za to sześciokrotne podniesienie dolnego progu zadośćuczynienia i zdjęcie dwóch warunków, które dotąd zamykały drogę większości spraw. To zmiana finansowa, ale innego rodzaju, i warto ją nazwać dokładnie.
Roszczenia przed i po nowelizacji
Dawny art. 94(3) dawał dwa roszczenia i każde z nich obwarowywał warunkiem. Zadośćuczynienie przysługiwało pracownikowi, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia. Odszkodowanie przysługiwało temu, kto doznał mobbingu albo wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, a jego dolna granica równała się minimalnemu wynagrodzeniu.
§ 3. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
§ 4. Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
Pracownik, który doznał mobbingu, ma prawo dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia w wysokości nieniższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, lub dochodzić odszkodowania od pracodawcy.
| Element | Do 4 listopada 2026 r. | Od 5 listopada 2026 r. |
|---|---|---|
| Warunek zadośćuczynienia | rozstrój zdrowia wywołany mobbingiem | samo doznanie mobbingu |
| Dolny próg zadośćuczynienia | brak, sąd zasądzał odpowiednią sumę | sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia |
| Warunek odszkodowania | doznanie mobbingu albo rozwiązanie umowy z jego powodu | samo doznanie mobbingu |
| Dolny próg odszkodowania | minimalne wynagrodzenie | brak progu |
| Oświadczenie o rozwiązaniu umowy | na piśmie, z podaniem przyczyny, art. 94(3) § 5 | przepisu nie ma w nowym brzmieniu |
Ostatni wiersz bywa pomijany. Dawny art. 94(3) § 5 wymagał pisemnego oświadczenia o rozwiązaniu umowy z podaniem przyczyny, bo rozwiązanie umowy było jedną z przesłanek odszkodowania. Skoro przesłanka znikła, znikł też przepis. Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy nadal jest możliwe na zasadach ogólnych z art. 55 § 1(1) Kodeksu pracy i tam wymóg formy pisemnej z podaniem przyczyny pozostaje.
Kalkulator kwot
Wszystkie progi z nowelizacji są krotnościami minimalnego wynagrodzenia za pracę, więc zmieniają się co roku. Podaj stawkę, a zobaczysz kwoty. Domyślnie stoi tu stawka obowiązująca w 2026 r.
Właściwa stawka nie jest po prostu tą z dnia wyroku. Zależy od podstawy roszczenia i od czasu zdarzeń, a przy nękaniu rozłożonym na przełomie roku wymaga oceny. Kalkulator liczy krotności, nie rozstrzyga, którą stawkę wziąć.
- Mobbing, zadośćuczynienie28 836 złsześciokrotność, art. 94(3) § 11
- Równe traktowanie, zadośćuczynienie4806 złjednokrotność, art. 18(3d) § 1
- Naruszenie wielokrotne14 418 złtrzykrotność, art. 18(3d) § 2
- Działania odwetowe4806 złjednokrotność, art. 18(3e) § 2
Kwoty są dolnymi progami zadośćuczynienia, a nie kwotami należnymi z automatu ani kwotami maksymalnymi. Odszkodowanie za szkodę majątkową liczy się osobno i nie ma ustawowego progu.
| Roszczenie | Krotność | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zadośćuczynienie za mobbing | sześciokrotność | 28 836 zł | art. 94(3) § 11 Kodeksu pracy |
| Zadośćuczynienie za naruszenie równego traktowania | jednokrotność | 4806 zł | art. 18(3d) § 1 Kodeksu pracy |
| To samo przy naruszeniu wielokrotnym | trzykrotność | 14 418 zł | art. 18(3d) § 2 Kodeksu pracy |
| Zadośćuczynienie za działania odwetowe | jednokrotność | 4806 zł | art. 18(3e) § 2 Kodeksu pracy |
Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2026 r. wynosi 4806 zł na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz. U. poz. 1242). Stawka na 2027 r. nie jest jeszcze ogłoszona w Dzienniku Ustaw; Rada Ministrów ma na to czas do 15 września 2026 r. Po ogłoszeniu rozporządzenia serwis poda obie kwoty osobno, każdą z okresem obowiązywania, a domyślną zmieni dopiero 1 stycznia 2027 r. Samo ogłoszenie rozporządzenia nie zmienia stawki obowiązującej w 2026 r., więc do roszczenia z listopada 2026 r. właściwa jest kwota 4806 zł. Serwis nie podaje kwot z projektów rozporządzeń.
Próg, nie górna granica
Przepis mówi o zadośćuczynieniu w wysokości nieniższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia. To dolna granica. Sąd zasądza kwotę odpowiadającą rozmiarowi krzywdy i może zasądzić wielokrotnie więcej. Próg działa w jedną stronę: uniemożliwia zasądzenie kwot symbolicznych, których w orzecznictwie sprzed nowelizacji było sporo.
Próg nie działa jak automat. Sześciokrotność należy się dopiero wtedy, gdy sąd ustali, że doszło do mobbingu. Samo zgłoszenie ani samo wszczęcie postępowania wewnętrznego nie rodzi obowiązku wypłaty. Zdania w rodzaju każdy zmobbingowany dostanie 28 836 zł skracają dwa różne etapy w jeden i wprowadzają w błąd obie strony.
Zadośćuczynienie a odszkodowanie
Nowelizacja rozdziela dwa roszczenia, które dotąd chowały się pod jednym słowem. W uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że dotychczasowe pojęcie odszkodowania obejmowało zarówno szkodę majątkową, jak i krzywdę, co kłóciło się ze znaczeniem tego słowa w prawie cywilnym.
| Cecha | Zadośćuczynienie | Odszkodowanie |
|---|---|---|
| Co kompensuje | krzywdę, czyli szkodę niemajątkową | szkodę majątkową |
| Co trzeba wykazać | mobbing i rozmiar krzywdy | mobbing, wysokość szkody i związek przyczynowy |
| Dolny próg | sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia | brak |
| Typowy przykład | cierpienie, utrata poczucia bezpieczeństwa, pogorszenie zdrowia | utracone wynagrodzenie, koszty leczenia, koszty zmiany pracy |
Ustawa łączy oba roszczenia spójnikiem lub i nie mówi wprost, czy można ich dochodzić razem. Skoro jednak kompensują dwie różne rzeczy, a uzasadnienie projektu wprost rozdziela ich funkcje, to przy istnieniu i krzywdy, i szkody majątkowej naturalne jest dochodzenie obu. Ostatecznie rozstrzygnie to orzecznictwo i tak trzeba tę kwestię opisywać, dopóki pierwszych wyroków nie ma.
Roszczenie regresowe do sprawcy
Pracodawca, który wypłacił pracownikowi zadośćuczynienie lub odszkodowanie z tytułu mobbingu, ma prawo dochodzić od osoby, od której pochodziły zachowania stanowiące mobbing, wyrównania poniesionej szkody w wysokości odpowiadającej stopniowi winy tej osoby i pracodawcy w powstaniu szkody.
To całkiem nowa instytucja, której dawny przepis nie znał. Trzy rzeczy warto z niej wyjąć.
- Wysokość jest miarkowana winą obu stron. Nie jest to zwrot całej wypłaconej kwoty, tylko część odpowiadająca stopniowi winy sprawcy i pracodawcy. Pracodawca, który nie prowadził żadnej prewencji, odzyska mniej niż taki, który prewencję prowadził, a mimo to do mobbingu doszło.
- Podstawa zależy od tego, kim jest sprawca. Uzasadnienie projektu wskazuje, że wobec pracownika roszczenie opiera się na przepisach działu piątego Kodeksu pracy o odpowiedzialności materialnej pracowników, a wobec osób spoza stosunku pracy na Kodeksie cywilnym. To różne reżimy, w tym różne granice odpowiedzialności.
- Warunkiem jest wcześniejsza wypłata. Przepis mówi o pracodawcy, który wypłacił. Dopóki wypłaty nie ma, nie ma czego dochodzić.
Co z grzywnami i kontrolą
Ustawa z 19 czerwca 2026 r. nie zmienia działu trzynastego Kodeksu pracy, czyli przepisów o wykroczeniach przeciwko prawom pracownika. Sprawdzone w tekście ustawy: wśród siedmiu punktów art. 1 nie ma art. 281, art. 282 ani art. 283.
| Sankcja | Wysokość | Czy dotyczy mobbingu |
|---|---|---|
| Grzywna za wykroczenia z art. 281 do 283 Kodeksu pracy | od 2000 zł do 60 000 zł | nie, mobbingu nie ma w tym katalogu |
| Zadośćuczynienie zasądzone przez sąd pracy | nie niższe niż 28 836 zł w 2026 r. | tak |
| Wystąpienie albo polecenie inspektora pracy | bez kwoty, wskazuje uchybienie i termin | tak, w zakresie obowiązków prewencyjnych |
Granice grzywny z art. 281 § 1, art. 282 § 1 i art. 283 § 1 Kodeksu pracy wynoszą od 2000 zł do 60 000 zł, a w dwóch przypadkach z art. 281 § 2 i art. 282 § 3 od 3000 zł do 90 000 zł. Podział ról między inspekcją a sądem opisuje strona Kto kontroluje.
Grzywny w Kodeksie pracy naprawdę wzrosły w 2026 r., ale nie tą ustawą. Podwoiła je ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473), z mocą od 8 lipca 2026 r.: w art. 281 § 1, art. 282 § 1 i art. 283 § 1 kwoty od 1000 zł do 30 000 zł zastąpiono kwotami od 2000 zł do 60 000 zł, a w art. 281 § 2 i art. 282 § 3 kwoty od 1500 zł do 45 000 zł kwotami od 3000 zł do 90 000 zł. Tekst jednolity Kodeksu pracy z Dz. U. z 2025 r. poz. 277 podaje jeszcze stawki sprzed tej zmiany, więc opracowania oparte wyłącznie na nim wyglądają na aktualne i takie nie są.
Dla mobbingu ma to jednak znaczenie pośrednie: katalog wykroczeń nadal nie obejmuje ani stosowania mobbingu, ani braku regulaminu antymobbingowego. Wyższe grzywny dotyczą tego, co w tym katalogu stoi, na przykład rażącego naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów albo niewypłacenia wynagrodzenia w terminie.
Podstawa: art. 3 ustawy z 11 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 473) oraz art. 281 do art. 283 Kodeksu pracy
Przedawnienie i opłata sądowa
Nowelizacja nie zmienia terminów przedawnienia. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne, na podstawie art. 291 § 1 Kodeksu pracy. Przepis mówi o wymagalności, a nie o dniu każdego zachowania, więc początek biegu terminu trzeba ustalić dla konkretnego roszczenia i konkretnego stanu faktycznego. Znaczenie mogą mieć między innymi rodzaj roszczenia, wymagalność oraz wiedza o szkodzie i o osobie odpowiedzialnej.
Nie licz terminu od jednej daty. Serwis nie podaje reguły w rodzaju „zawsze od pierwszego zachowania” ani „zawsze od ostatniego”, bo takiej reguły w przepisie nie ma, a przy nękaniu rozłożonym w czasie granica między jednym roszczeniem a wieloma bywa nieoczywista. Przy sprawie bliskiej upływu trzech lat termin trzeba sprawdzić indywidualnie, najlepiej z pełnomocnikiem.
Postępowanie prowadzone wewnątrz firmy nie przerywa i nie zawiesza biegu przedawnienia roszczenia sądowego. Czekanie na wynik komisji nie zabezpiecza terminu.
Podstawa: art. 291 § 1 i art. 295 Kodeksu pracy
Opłata sądowa też się nie zmienia, a jest niższa, niż się powszechnie sądzi. Pracownik wnoszący powództwo nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, z jednym zastrzeżeniem: w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 50 000 zł, od wartości ponad tę kwotę pobiera się od pracownika i pracodawcy opłatę od apelacji, na zasadach z art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sam pozew o zadośćuczynienie w kwocie sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia jest więc dla pracownika bezpłatny.
Pracodawca w sprawach z zakresu prawa pracy uiszcza opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zmiana właściwości rzeczowej na sąd rejonowy, wprowadzona w art. 461 § 1(1) Kodeksu postępowania cywilnego, nie dotyczy opłat, tylko tego, który sąd sprawę rozpoznaje.
Podstawa: art. 96 ust. 1 pkt 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228)
Policz to u siebie
Arkusz liczy dolne progi dla dowolnej stawki minimalnego wynagrodzenia i ma osobny arkusz na wyliczenie szkody majątkowej, z podstawą prawną przy każdej pozycji.